هم وردا

نیاز به تحول مثبت در آموزش فیزیک در کارشناسی

2011-12-16T17:09:00.000+03:30

فرصتی پیش آمد با یکی از هم‌کارانان قدیمی - دکتر رضا- صحبتی کنم. سریع بحثمان به نقطه‌ی ضعف سیستم آموزشی‌ی کشور رسید. ما امروز با پدیده‌ی بسیار جالبی در فیزیک ایران آشنا هستیم

دانشجوی کارشناسی فیزیک در طول دوران تحصیلش مدل استاندارد ذرات, مدل استاندارد کیهانشناسی, پایه های بیوفیزیک و کلی از مدلهای دیگر را یاد نمی گیرد و نمی‌اموزد. حتی تا پس از گرفتن دکترایش هیچ شناختی از مدلهای استاندارد توصیف جهان می تواند نداشته باشد.

این مدلهای استاندارد را حتی ما باید به دانشجویان مهندسی یاد دهیم. در سامانه‌ی جی‌پی اس از نظریه ی نسبیت عام باید استفاده شود. خلق ابزارهای برای زندگی ی روزمره که بر اساس فیزیک کوانتمی کار می کنند نه فیزیک کلاسیک امروز دیگر خیالی نیست. اما ما هنوز تنها فیزیک نیوتنی, اپتیک نیوتنی, تابش الکترومغناطیس معمولی و کلی چیزهای ساده ی دیگر را به کارشناسان می‌اموزیم.

بی معنی است شخصی خود را کارشناس فیزیک بنامد اما شناختی از مدلهای استاندارد رشته های مختلف فیزیک نداشته باشد. اگر چنین کارشناسی هست حقیقتا این کارشناس بهتر است برود کارشناسی خود را بفروشد خروس قندی بخرد با آن سر کوچه سوت بزند. علاوه بر این چندان معنی ی خاصی ندارد یک آیت الله یا یک مرجع دین اسلام امروز هیچ شناختی از دانش استاندارد نداشته باشد. آیت الله عظمی ای هم که شناختی در سطح کارشناسی از دانش استاندارد ندارد باید در خرید آن سوت که گفتم با آن کارشناس همراه شود.

اخراج بسیج از دانشگاهها: خواست منطقی و قانونی‌ی تعدادی از دانشگاهیان

2011-12-02T14:59:00.001+03:30

دانشگاه نهادی است که متولی‌ی رشد علم در ایران است. استقلال این نهاد باید حفظ شود. در جهت حفظ این استقلال نکات زیر ضروری است

هیچ عضوی از دانشگاه حق ندارد از منصوب بودن خود به دانشگاه برای انجام کاری استفاده کند. هیچ عضوی حق نخواهد داشت پای نامه‌های خود یا بیانیه‌های خود یا تقاضاهای خود اسم دانشگاه را بنویسد. تنها حق دارد به نام یک شهروند تقاضای مطرح کند.
هیچ نهاد و ارگانی خارج از دانشگاه حق ندارد دفتری برای خود در دانشگاه باز کند و از بین دانشجویان و اساتید برای خود شروع به یارگیری کند. این سو استفاده از امکانات دانشگاه می باشد که مسیر دانشگاه را از هدف عالی خود که رشد علم و شکوفایی این مملکت سالها عقب مانده است منحرف می‌کند.
فعالیت درون یک دانشگاه باید صرفا علمی باشد. اساتید و دانشجویان باید بی آموزند و یاد بگیرند که دانشگاهی بودن یک حرفه هست. در زمان بودن در دانشگاه باید به حرفه ی خود حرفه‌ای عمل کنند.

باور دارم تهاجم بسیج دانشجویی و تعدادی از استادهای دانشگاه به سفارت انگلستان و محل اقامت سفیر انگلستان ضربه ای بسیار سهمگین به رشد علمی‌ی ایران خواهد زد. ضربه‌ای که ترور تعدادی از دانش‌پیشه‌های ایرانی در برابر آن جکی بیش به نظر نخواهد آمد. این اشتباه بسیج دانشجویی غیر قابل بخشش است. بسیج باید از دانشگاهها برود. حضور این نهاد در دانشگاهها خلاف فلسفه‌ی وجودی دانشگاهها هست. دانشجویان و اساتید دانشگاهها نباید چنین چهره‌ی مخدوشی داشته باشند که قوانین بین المللی را زیر پا می‌گذارند. از تمام نهادهای قانونی تقاضا دارم بسیج که وابسته به ارگانی خارج از دانشگاه هست از دانشگاه حذف شود و فعالیت آن در دانشگاهها غیر قانونی اعلام گردد و بسیج از دانشگاهها اخراج گردد.

رفتاری که خود مشاهده کردم

2011-08-22T16:41:00.003+04:30

آیا می‌دانستید معاونت یک دانشگاه می‌تواند عضوی از هیات علمی‌‌ی دانشگاه را به اتاقش بطلبد و تهدید به سکوت و کارکردن بدون حقوق* کند وگرنه او را اخراج خواهد کرد. اضافه می‌کند: او تنها یک فرد است اگر او اخراج شود دانشگاه تنها یک فرد را از دست می‌دهد اما اگر او اخراج شود معاونت کاری می‌کند که او در هیچ جای دیگر شغلی به دست نیاورد؟

آیا می‌دانستید ریاست یک دانشگاه می‌تواند بسادگی به فردی بگوید شما شایسته استادی نیستید و شان استاد شدن را ندارید؟

این‌ها در انگلستان یا آمریکا یا آفریقا اتفاق نیافتاده است. در رژیم منحط شاهنشاهی‌ی ایران نیز اتفاق نیافتاده است. در نظام جمهوری‌ی اسلامی‌ی ایران در یکی از دانشگاههای خوب این نظام روی داده است. آیا کماکان باور دارید نیازی نیست اتحادیه‌ی اساتید دانشگاههای ایران تشکیل شود؟

*- پس از آنکه آن عضو بگوید تنها تا زمانی که به من حقوق بدهید کار می‌کنم. اگر حقوقم را به هر بهانه‌ای هم‌چون مشکلات اداری متوقف کنید من نیز کار خود را متوقف خواهم کرد.

جهل یا علم آموزش عالی: به هر حال سو استفاده مراکز علمی

2011-08-14T15:06:00.005+04:30

میزان مخارج یک موسسه یا نهاد به صورت خطی با اعضای آنها رشد نمی‌کند. در اکثر موسسه‌ها یا نهادها میزان افزایش مخارج یک موسسه متناسب با توانی کمتر از سه‌چهارم اعضای آن موسسه رشد می‌کند. این رشد کمتر از خطی باعث بزرگتر شدن موسسه‌ها می‌شود. این رفتار باعث بوجود آمدن خانواده روستا و شهرها و کلان‌شهرها می‌شود. اما این رفتار چه ربطی به آموزش عالی دارد؟

آموزش عالی سالیانه برای هر دانش‌جوی کارشناسی‌ی ارشد ده میلیون‌ تومان و برای هر دانش‌جوی دکتری سالیانه پانزده میلیون تومان به دانشگاههای دولتی می‌دهد. چون در تخصیص بودجه آموزش عالی رشد کم‌تر از خطی‌ی مخارج یک دانشگاه با تعداد اعضایش را در نظر نگرفته است و بودجه را متناسب با تعداد دانشجوها افزایش می‌دهد دانشگاههای سودجو و ناتوان که تنها راه درآمدشان این بودجه است بی‌توجه به نیازهای دانشجویان تعداد دانش‌جوهای خود را زیاد خواهند کرد. این امر آشکارا برای موسسه سود مادی ارمغان خواهد آورد.

آموزش عالی یا متوجه این امر بوده است یا به ان جهل داشته است. اما به هر حال عدم حیای تعدادی از دانشگاههای ایران آشکار شده است. آموزش عالی نیز هیچ عذری ندارد که بگوید چرا این کار را کرده است. هدف آموزش عالی باید رشد کیفیت در دانشگاهها باشد اما دینامیک پول دادنی که آموزش عالی تعبیه کرده است باعث رشد شدید تعداد دانشجویان ورودی به دانش‌گاهها خواهد شد. بدون آنکه به کیفیت آموزش دانشجویان و تامین کمینه‌نیازهای آنها و یا حتی نیازهای جامعه‌ی ایران توجه شود.

مصرانه از «وزارت تحقیقات فن‌اوری و آموزش عالی‌« و دولت جمهوری‌ی اسلامی‌ی ایران می‌خواهم هر چه سریع‌تر سیستم پرداخت پول به دانشگاهها متناسب با تعداد دانش‌جویان را تصحیح کند. دقت کند رشد مخارج دانشگاهها بر حسب تعداد دانش‌جویان رشدی ضعیف‌تر از رشد خطی است.

اتحادیه‌ی اساتید دانشگاههای ایران

2011-07-19T13:23:00.007+04:30

من از اساتید دانشگاههای ایران تقاضا دارم اتحادیه‌ی اساتید دانشگاههای ایران تشکیل شود تا با کمک یکدیگر از حقوق صنفی‌ی خود دفاع کنند.

اگر من استاد دانشگاه می‌بودم - بودم اما اکنون معلق شده‌ام- حقوقی که می‌خواستم عبارت بود از :

اداره‌ی گزینش حذف شود: بودِ این اداره ناقض قانون اساسی است. در استخدام هر واحدی تنها حق دارد از قوه‌ی قضاییه استعلام کند آیا دادگاهی متقاضی را از چیزی نقض کرده است یا نه. درب این اداره‌ی غیر قانونی بسته شود. باشد که کارمندان آنجا کاری مفید انجام دهند
بیمه‌ی بیکاری شامل اساتید هم شود: کارگر ساختمانی بیمه‌ی بیکاری دارد اما استاد دانشگاه ندارد.
مدیریت هر دانشگاه با پیشنهاد و نظر اعضای هیات علمی‌ی دانشگاه تعیین شود. مدیر موظف باشد دستِ کم سالیانه یک بار در مجمع عمومی گزارش کار و سیاست خود برای سال بعد را ارایه دهد. مجمع مدیریت را تعیین و در صورت داشتن اکثریت آرا مدیریت را عوض کند.
در هر استان اساتید یک نماینده انتخاب کنند. وزن هر نماینده‌ی استانی متناسب با اساتید درون آن استان باشد. این مجمع استانی فهرست و لیستی را به ریاست جمهور ارایه دهد تا وزیر آموزش عالی از بین آن لیست انتخاب شود.
مجمع دانشگاه در مورد موضوعات مربوط به دانشگاه تصمیم می‌گیرد.
هزینه‌های اتحادیه توسط اعضای اتحادیه به نام حق عضویت یا کمک بلاعوض اعضا به اتحادیه پرداخت خواهد شد.

Turning The Tables

2011-03-14T16:36:00.000+03:30

طرح درسی‌ی مشترک و باز

2011-02-13T12:25:00.002+03:30

ارایه دادن درست یک درس امروز زمان‌بر هست. نه تنها باید از تخته سیاه استفاده کنی٫ باید فیلم‌ها و نمایش‌هایی رو هم نشون بدی٫ گزارشهای خوبی سر کلاس ارایه شود. آماده‌ کردن درسهای multimediaیی زیاد ساده نیست. شاید بهتر باشه چند نفری با هم هفته‌گی جلسه بگذاریم درسهای ماه بعد را آماده کنیم. تقسیم وظایف کنیم. با کمک هم درسها را به گونه‌ای ارایه دهیم که تا به حال هیچ کجای دنیا با این دقت و زیبایی ارایه نشده است. با ارایه دادن درس طرح درس٫ اسلایدها فیلم‌های درست شده و آزمایشات را هم با هم و برای افراد بعدی به اشتراک بگذاریم.

درس نامه ی فیزیک نظری

2011-01-28T22:34:00.004+03:30

نیما ارکانی حامد در سال 2010 در مرکز تحقیقات پریمیتر کانادا برای دانشجویان فارغ التحصیل کارشناسی درس بسیار مفیدی را در زمینه ی فیزیک نظری ارائه کرده اند. علاقه مندان به دیدین دروس می توانند به این آدرس مراجعه کنند.

مسابقه عکاسی فیزیکی

2011-01-25T14:20:00.000+03:30

ربع رشیدی و دانشگاه کمبریج

2011-01-23T10:49:00.018+03:30

حتما از خود بارها پرسیده ایم که چرا نهادها و زیر ساخت های علم در اروپا زودتر از ایران و خاورمیانه شکل گرفت. پارسال که برای ویزیت به دانشگاه سنت اندروز اسکاتلند رفته بودم سری زدم به موزه ی دانشگاه و متوجه شدم این دانشگاه سومین دانشگاه بریتانیا از لحاظ قدمت است. تاریخ تاسیس کمبریج و آکسفورد کمی پیش تر از آن به 1210 میلادی برمی گردد. البته بناهای اصلی مانند کیبگ کالج در سال های 1500 ساخته شده است.

حال پرسش این است. آن موقع ما کجا بودیم؟ آیا این عقب ماندگی ما قدمتی به درازای چند صد ساله دارد ؟
چند وقت پیش داشتم مطالبی را از ربع رشیدی در تبریز می خواندم که متوجه شدم اتفاقا سال تاسیس این دانشگاه تقریبا با دانشگاه های قدیمی بریتانیا برابری می کند. اما چه شد که از ربع رشیدی مخروبه ای در حال نابود شدن باقی مانده و کمبریج و آکسفورد کماکان از بهترین دانشگاه های دنیا هستند. کمبریج و آکسفورد را همه کمابیش می شناسند، اما اجازه دهید ببینیم ربع رشیدی چه بوده.

حدود 700 سال پیش غازان خان از حکمای دوره ی ایلخانی مرکز حکومت خود را تبریز قرار داد و رشید الدین همدانی را که فرد فرهیخته ای بود به وزرات خود انتخاب کرد. رشید الدین که خود طبیب و تاریخ نویس یود، تصمیم گرفت یک مرکز آموزشی بزرگ در حومه ی تبریز (امروزه در مکان محله ی عباسی تبریز) به سبک نظامیه ی بغداد تاسیس کند. این مرکز که به معنی مدرن آن بیشتر شبیه دانشگاه های امروزی بود دارای چهار دانشکده، بیمارستان، حمام، مسجد و خوابگاه دانشجو ها بوده. هزینه ی این دانشگاه از تمامی بلاد تحت حکومت غازان خان تامین می شد و دانشجویانی از نقاط مختلف در آنجا مشغول به تحصیل بودند. تمامی مشخصات این دانشگاه در کتاب وقف نامه ربع رشیدی که جزء آثار یونسکو است به قلم خود رشید الدین ثبت شده است.
متاسفانه آنچه کمبریج را در آن جای گاه و ربع رشیدی را به خرابه ای تبدیل کرد، نه در بیرون که در درون خود ما نهفته است. تنگ نظری های بی حد و اندازه، بد اخلاقی های مزمن و کج اندیشی باز در این دوره از تاریخ هم کار دستمان داد. عده ای حسود در پی تخریب رشید الدین بر آمدند و در نهایت در سن 71 سالگی در پی اتهام سوء قصد به جان شاه ابتدا خود و بعد تمامی خانواده اش را از دم تیغ گذرانده و در پی آن دانشگاه ربع رشیدی را به تاراج برده و تمامی کتب و ابزار های آن را به یغما بردند.

آیا رفتارهای ناشایست در طول تاریخ درس عبرتی برای ما شده و یا هر رشید الدینی که قدم در راه ساختن و آبادانی بردارد، باز با کوتاه نظری ها و حسادت های عقب افتاده ی خود به زباله دان تاریخ خواهیم فرستاد. آنچه ما نیاز داشتیم و نیاز داریم نه ماشین و کامپیوتر و موبایل های آخرین مدل که سر سوزن مدنیت است که اگر روزی آن را به دست آوردیم ایران را گلستان خواهیم کرد !

تبریک

2010-12-29T19:37:00.000+03:30

جا دارد به انجمن فیزیک که یکی از انجمن‌های علمی‌ی برتر کشور ارزش‌یابی شده است تبریک گفت+. هم چنین به دکتر علیشاهیها و دکتر ایرجی راد از رشته‌ی فیزیک که به ترتیب به داغ‌نویس و پژوهشگر برتر شدند نیز تبریک گفت+

داغ‌نویس: نویسنده‌ی مقاله‌ی داغ

پی‌نوشت- من با همه‌ی فیزیک پیشه‌ها آشنا نیستم. اگر اسمی رو جا انداخته‌ام بگویید اضافه کنم.

کاربر دانش‌گاهی-کاربر خانه‌گی

2010-12-14T18:32:00.001+03:30

وزارت مخابرات حد بالای سرعت دسترسی به اینترنت را برای کاربر خانه‌گی گذاشته است. به آنها ایرادی نمی‌گیرم. به من ربطی ندارد. اما ایرادم به وزارت علوم٫ تحقیقات و فن‌اوری هست. نباید این وزارت حد پایین سرعت دسترسی به اینترنت را برای کاربرانش تعریف می‌کرد؟

فکر می‌کنم یه حد خوب برای سرعت پایین٫ همان حد بالایی باشد که وزارت مخابرات تعریف کرده است. یعنی یک کاربر ساده‌ی دانش‌گاهیی در شلوغ‌ترین وقت و پرترافیک‌ترین وقت دستِ کم با سرعت بالای تعریف شده توسط وزارت مخابرات برای کاربر خانه‌گی به اینترنت وصل باشد. دانش‌گاهی در ایران هست که این تعریف را داشته باشد؟

رطب خورده و منع رطب؟

2010-12-13T17:46:00.001+03:30

دانش‌گاهیان ایران شاید مهم‌ترین قشری باشند که اصرار می‌کنند قوانین رعایت شود. اما آیا اینان خودشان صادق هستند؟ جواب من به این سوال منفی است. گویا هیچ‌ دانشگاهی یا مرکزی پژوهشی وجود ندارد که خودش پای‌بند به قوانین بوده باشد. خودشان و خودمان به صورت سیستماتیک قوانین را شکانیده‌ام و می‌شکانیم. اما وقتی به دیگران رسیده است گفته‌ایم نه آنها نباید قوانین را بشکانند چون آن جور شکستن قوانین به ضرر ماست. اکنون وسط کلی قانون شکن مبهوت مانده‌ام. دم خروس را باور کنم یا قسم حضرت عباس را؟ تازه دروغ کدام دروغ‌گو را باور کنم؟

نیمه‌ی پر لیوان

2010-11-28T13:17:00.001+03:30

همه‌ داد زده‌اند و می‌زنند از مهاجرت مغزها. اما کمتر کسی است که نیمه‌ی مثبت مهاجرت را ببیند. اگر تنها یک نفر بماند٫ نودونه نفر بروند. بعد از ده سال٫ اگر همه‌ی صدنفر خوب کار کنند آن یک نفر که مانده است نودونه آشنا در نودونه مرکز علمی یا جاهای خوب دارد. آشناهایی که روی موضوعات گسترده‌ای کار می‌کنند. این یک نفر مانده٫ اگر ایده‌ای داشته باشد یا چیزی بخواهد بداند حتمن شخصی را مستقیمن می‌شناسد که با بهترین‌های متخصص‌های آن موضوع ارتباط مستقیم دارد یا خودش چنان متخصصی است.

در کل این همه از هجرت ننالید٫ چه هجرت کرده‌اید یا چه مانده‌اید. آزادی‌ی انتخابِ فکرهای جوان یا متفکران را سلب نکنید٫ آزادی را در هیچ زمینه‌ای از اینان سلب نکنید. مطمین باشید شما هم به جایی می‌رسید که امتیاز داشتن ارتباطات خود را یا پروراندن این اندیشه‌ها را درک خواهید کرد. به همین سادگی.

معرفی کتاب: ظلم، جهل و برزخیان زمین

2010-11-27T22:40:00.003+03:30

اخیرا کتاب " ظلم، جهل و برزخیان زمین" نوشته ی محمد قائد را دوستی برای من در باب مسئله گفتگو و برخورد فرهنگ ها و خورده فرهنگ ها معرفی کرد که حیفم آمد آن را برای دیگر دوستان نیز معرفی نکنم. برای ما اهل علوم دقیق که کمتر در امور فرهنگی و اجتماعی و انسانی به صورت مدون غور کرده و کم سوادیم، خواندن این کتاب برای من راهنما و روشن گر بود.

سوزنی به خود

2010-11-05T21:04:00.007+03:30

اعتراض کردن به بالا ساده هست٫ خیلی ساده. ما هم به این بد خو گرفته‌ایم. دولتمندان‌ما بزرگان جهانی را مقصر تمام بدی‌ها در جهان می‌شمارند. ما که پایین‌تریم٫ بعضن٫ دولتمندانِ خود را مقصر بدی‌های اطرافمان می‌شماریم. اما آیا فکری برای فرار از سفسطه‌ی «من نیستم او مقصره» هست؟

ادعای نداریم که دولت ایران٫ یا وزارت آموزش عالی یا حتی دانشگاهها را درست کرد. اما آیا هیچ امکانی نداریم که دانش‌کده‌ها و گروهها را به گونه‌ای تغییر دهیم که اگر خود پایین‌ترین و ضعیف‌ترین عضو مجموعه بودیم از مجموعه راضی‌تر می‌بودیم؟ لطفن کمی تامل کنید.

جواب من به این سوال مثبت است. این کاری است که باید انجام دهیم. گروهها و مجموعه‌های نزدیک اطراف خود را بهینه‌تر و درست‌تر کنیم. اجازه دهید در گام اول ٫ در وضعیت فعلی٫ خود را از درست کردن جهان یا کشور معاف کنیم و کارهایی کوچکتر انجام دهیم.

من از دوران کارشناسی برایم سوال بود که هیات علمی در پشت درهای بسته چه می‌کنند؟ هر تصمیمی می‌گرفتند بر زندگی ما دانش‌جویان و کارمندان اثر داشت. اما هیچ یک از ما ٫ یا نمایندگانی از ما به حیطه‌ی تصمیم‌گیری‌ی ولایی هیات علمی دسترسی نداشت. پیش‌نهاد می‌کنم این روند تغییر پیدا کند. دانش‌جویانِ هر مقطع و کارمندان٫ هر سال یا هر دو سال یک بار یک نماینده انتخاب کنند. یک حقِ رای‌ به هر کدام از این نمایندگان داده شود و این نمایندگان در جلسات شورای علمی‌ی دانشکده حضور داشته باشند.

نمی‌توانیم از بالاسری‌های خود بخواهیم که آن چنان که دوست داریم با ما رفتار کنند٫ اما چرا خود چنان که دوست داریم با ما رفتار شود با زیردستهای خود رفتار نمی‌کنیم؟ این دوگانه‌گی رفتار خود را هر چه سریع‌تر عوض کنیم. نیاز به آیین‌نامه از بالا هم نداریم.

سنگ پای قزوین

2010-11-01T09:15:00.001+03:30

بدون سخن. فرم امتیازات صلاحیت عمومی‌ی داوطلبهای هیات علمی را بنگرید. بدون سخن

زرشک٫ سامانه‌ی علم و معیارهایش را

2010-10-31T13:53:00.008+03:30

در این زیر فرمی را که معیار انتخاب اعضای هیات علمی هست٫ فرمی که وزارت آموزش و فن‌اوری و تحقیقات ایران ملاک خود قرار داده است را ببینید

می‌گویند تحقیق و پژوهش مهم است اما کل امتیازی به آن اختصاص داده‌اند در کل ده امتیاز است. خاک دو عالم بر سرتان . من که مثلن در سوم دبیرستان همین‌جوری الکی در المپیاد فیزیک انتخاب شدم٫ بدون کنکور به دانشگاه رفتم امتیازی که به خاطر این مدال طلای المپیاد می‌گیرم از کل سالهایی که بعد از آن سعی کرده‌ام بخوانم و تحقیق کنم و کارهایی هم کرده‌ام بیشتر است؟ چه هیزم تری به شما فروخته‌ام که این چنین به من فحش می‌دهید آخه؟ رتبه‌ی دوم کارشناسی‌ی ارشدی که نخوانده در آن امتحان شرکت کردم و شرطبندی‌ای را بردم و یک هفته هر شب مهمان دوستان بودم از کل سالهای بعدم بیشتر است؟ خدا خوارتان کند که این همه بددهنی تابه حال یکجا نشنیده بودم. ترجمه کردن یک کتاب بهتر و پر امتیاز تر از آفرینش چیزهایی که نیست یا فهمیدن چیزی که هیچ بشری هنوز نمی‌داند ٫ هست؟ واقعن؟ عضویت در سازمان نخبه‌گان که من دارم به آن می‌گویم سازمان پخمه‌گان٫ یا اخته‌گان٫ آن را تنها سازمانی ارزش‌یابی می‌کنم که در سیستم رانت‌پرداز دارد رانتی می‌گیرد و در آینده‌ای نه چندان دور خود معضلی در گسترش سامانه‌های مدرن علمی خواهد شد از تمام کارهایی که در بیش از ده سال قبل انجام داده‌ام بهتر است؟ خاک دو عالم برسرتان. توانایی جستجو با گوگل اسکولار یا چیزایی از این دست برابر است با نصف زحماتی که تا به حال من کشیده‌ام؟ ببینید٫ آب ما با هم در یک جوب نمی‌رود. اصلن من مودب بودم که نگفتم شاشیدم بهتون با این معیارهاتون

زمان تشکیل بازار علمی‌ی داخلی؟

2010-10-30T13:09:00.001+03:30

ارزیابی‌ی یک کار علمی وقتگیر است. سرمایه‌ی زیادی باید صرف کنی تا به این توانایی برسی که کارهای علمی را ارزش‌یابی کنی و با دقت خوبی بگویی چه کاری بهتر از کاری دیگر است و غیره.

اکنون این بازار جهانی‌ی ارزش‌یابی وجود دارد. در بحثها و گفتگوها با داوران مجلاتِ خوب٫ نویسندگانی ایرانی به صورت مجانی دارند از سیستم ارزش‌یابی‌ی جهانی استفاده می‌کنند. کارشان داوری می‌شوند بدون اینکه دولت ایران سرمایه‌ای یا هزینه‌ای به ارزش‌یابی‌ی کارهای علمی‌ی داخلی اختصاص دهد. به صورت خلاصه ما در سیستم ارزش‌یابی‌ی جهانی داریم از دیگران مجانی کولی می‌گیریم. از غولهایی داریم سواری‌ی مجانی می‌گیریم.

این نکته‌ی مثبت غول سواری است. اما آیا ما ضرری هم می‌کنیم؟ چیزی را داریم از دست می‌دهیم؟ اگه طرفدار نظریه‌ی توطیه باشید جواب مثبت هست. ما چون داریم از غولهای علمی استفاده می‌کنیم٫ آن غولها هم باهوش هستند٫ اگر آنها بخواهند شیطونی کنند می‌توانند جهت رشد علمی‌ی ما را تعیین کنند. می‌توانند به صورت سیستماتیک باعث رشد یک تفکر خاص در ایران شوند و جلوی رشد تفکرهای دیگر را بگیرند. تنها کاری که لازم دارند که بکنند این است که چه کارهایی را رد کنند و چه کارهایی را قبول کنند. با این کار ساده٫ امکان رشد تفکرها یا شاخه‌هایی خاص از علم در ایران بوجود می‌اورند٫ جلوی رشد و ایجاد شاخه‌های خاص در ایران را خواهند گرفت.

سوال مهم این جاست که آیا این غولهای علمی یا سامانه‌ی ارزش‌یابی‌ی علمی‌ی جهانی دست به این عمل ناشایست زده‌اند که ما بخواهیم استفاده از غولهای علمی را کنار بگذاریم؟ اکنون دلیلی بر این عمل جامعه‌ی جهانی گویا وجود ندارد. متخصیص داخلی با ایجاد شبکه‌های اجتماعی‌ی داخلی٫ به اشتراک گذاشتن جواب داوری‌ها و تصمیمات ویرایش‌گران بین‌المللی این امکان را دارند که در صورت به انحراف رفتن شبکه‌ی ارزش‌یابی‌ی جهانی‌ی علمی از این موضوع با خبر شوند. اما آیا این شبکه‌های داخلی وجود دارد؟ آیا ما اصلن به این سطح رسیده‌ایم؟ جواب این دو سوال آخر هم به نظر من٫ منفی است.

کار منطقی و درست پس این است که تا زمانی که دلیلی مستند نداریم که سامانه‌ی ارزش‌یابی‌ی جهانی به سراغ معیارهای غیر علمی رفته است٫ از هزینه‌های اندک و سرمایه‌ی ناچیز خود درست استفاده کنیم. آن را خرج تشکیل سامانه‌های ارزش‌یابی‌ی داخلی نکنیم. ما علم را هنوز خوب تولید نمی‌کنیم٫ چگونه انتظار دارید که بتوانیم توانایی ارزش‌یابی‌ی نسبتن خوب کارهای علمی را مستقلن داشته باشیم؟

کارشناسان ٫ یا کارشناسان ارشد یا دکاتیر این مملکت

2010-10-26T12:41:00.006+03:30

دسته‌ای از آخوندها و سنتی‌ها به گونه‌ای در مورد دانشجویان یا حتی دانش‌جویان تحصیلات تکمیلی سخن می‌گوید که گویا حتی مرغ و خروسها هم بهتر از این افراد هستند. گویا این دانش‌جویان مترصد فرصتی هستند که به روی هم بریزند.

خواهش می‌کنم دقت کنید دارید در مورد کارشناسان٫ کارشناسان ارشد یا دکترهای این مرز و بوم سخن می‌گویید. این چنین سخیفانه در مورد جداسازی‌ی جنسی‌ی متخصصان علم سخن نگویید. یه لحظه سکوت کنید و فکر کنید٫ کارشناس٫ کارشناس ارشد٫ دکتری که قرار است ایران را بسازد آیا توانایی کنترل خود را ندارد؟ آیا سریع برانگیخته می‌شود و عقل خود را از دست می‌دهد؟ یک لحظه در مورد سخنان خود فکر کنید. حتی شما آقای وزیر! انسان باشید و نگاهی انسانی به دیگران و افرادی که سالها زندگی خود را وقف خواندن و آموختن کرده‌اند داشته باشید.

راه پیش‌رفت چیست؟

2010-10-17T00:19:00.003+03:30

یک مقاله‌ی Nature سه نظریه‌ی مختلف برای تحولات علمی را ارایه می‌دهد:

یک- پندِ نیوتن: برای دیدن دورها باید بر روی دوش غولها ایستاد. اگر می‌خواهید تحولات علمی را حدس بزنید قدر غولها را بدانید و از آن کولی بگیرید.

دو- نظریه‌ی کوه یخی: تحول علمی٫ تنها نوک قله‌ی یک کوه یخی است. قسمت اعظم آنچه که به تحول علمی می‌انجامد زیر آب است و دیده نمی‌شود. برای رسیدن به تحول علمی باید قسمتهای زیادی که دیده نمی‌شود را نیز خلق کنید و گسترش دهید.

سه- نظریه‌ی شانس: تحولات علمی زیاد ربطی به چیزی ندارند. بر اساس شانس هستند. محیط را بوجود بی‌اورید و آزادی را ارایه دهید. تحول هم اتفاق می‌افتد.

هر کدام از سه‌ نظریه منتقدانی دارند. دلایلی برای درستی‌ی هر کدام از این سه نظریه وجود دارد. اما خواهش می‌شود مستقل از این که طرفدار کدام نظریه هستید٫ نظریه‌های دیگر را سرکوب نکنید. آنقدر تحول علمی خوب و مفید هست٫ که شایسته است هر سه‌تای این نظریه‌ها را با هم داشته باشیم.

آموزش به نوشتن و ارایه‌ی طرح‌های پژوهشی

2010-09-16T20:08:00.000+04:30

هر سال٫ دانش‌جوهای دکتری٫ پسا دکترها و حتی اساتید بنویسند در سال بعد چه کار می‌خواهند بکنند. چه مطالعاتی را انجام می‌خواهند بدهند٫ روندشان چیست و این طرحها را برای تمدید دوره‌ی دکتری٫ پسا دکتری یا حتی بخشی از انجام وظایف استادی‌ی خود به هیات علمی در موسسه‌ی خود ارایه دهند.

با این کار ساده٫ مفهوم برنامه‌ریزی٫ چگونه نوشتن طرحها و پژوهشهای علمی را به دانش‌جویان و دیگران یاد خواهیم داد. چون دوره از ابتدای برنامه‌ی دکتری شروع خواهد شد٫ دانش‌جو و فرد این امکان را دارد که آرام آرام با نوشتن طرح پژوهشی آشنا شود.

فراخوان برای حذف گزینش

2010-09-05T16:37:00.001+04:30

اصل بیست و هشتم قانون اساسی‌ی جمهوری‌ی اسلامی‌ی ایران می‌گوید:

هر کس حق دارد شغلی را که بدان مایل است و مخالف اسلام و مصالح عمومی و حقوق دیگران نیست برگزیند. دولت موظف است با رعایت نیاز جامعه به مشاغل گوناگون، برای همه افراد امکان اشتغال به کار و شرایط مساوی را برای احراز مشاغل ایجاد نماید.

این اصل حق برگزیدن شغل را به شهروند اعطا می‌کند. هیچ کس به جز دادگاه نمی‌تواند این حق را از شهروندان بستاند. اما حدود سی‌سال است تمام دولتهای جمهوری‌ی اسلامی‌ی ایران -تاکید می‌کنم تمام دولتها٫دولت به ریاست جمهوری‌ی خامنه‌ای٫ هاشمی٫ خاتمی و احمدی‌نژاد- خلاف قانون اساسی عمل کرده‌اند. چیزی را تعریف کرده‌اند یا قبول کردند به نام اداره‌ی گزینش. کار اداره‌ی گزینش ستاندن حق انتخاب شغل شهروندان از بعضی از شهروندان است. شاید اکنون وقت آن باشد که تقاضا کنیم اداره‌ی گزینش حذف شود. از آن شهروندانی که این دولت و دولتهای پیش حق آنان را با ظلم و ستم ستانده‌اند عذر خواهی و اعاده‌ی حیثیت شود. از آن شهروندانی که مجبور شده‌اند سر به تایید این ظلم و ستم برآورند تا شغلی داشته باشند نیز معذرت خواهی شود.

دست به دست هم دهیم برای درست کردن جایی بهتر برای زیستن. قانون اساسی‌ی جمهوری‌ی اسلامی‌ی ایران را رعایت کنیم. جلوی ظلم و ستم را بر خود و دیگر شهروندان بگیریم.

دانشجويي که نمره اش صفر شد !

2010-08-21T18:59:00.006+04:30

عريزم تو

- دانشجويي هستی که نه تنها تقلب کردی دوستاتتو هم داری به اين کار تشويق می کنی
- دغدغه ات به عوض درس و مشق چزوندن بزرگتر ها و اساتيدت هست
- دوستای نادانتو به دانايان نصيحت گو ترجيح می دی

تو همه ی خطاهای فوق رو انجام دادی. پس نمره ی تو يک صفر گنده است، يک صفر!

فيلتر نشی !

2010-08-08T18:49:00.002+04:30

يکی از وبلاگ های مورد توجه من وبلاگ "اساتيد عليه تقلب" بود که تعداد زيادی از اساتيد دانشگاه صنعتی شريف به منظور
ايجاد فضای پژوهشی سالم و جلوگيری از تقلب و سوء استفاده های علمی راه انداخته بودند. متاسفانه انتشار يک مقاله ی
انتقادی در مدت زمان بسيار کوتاهی بعد از انتشار آن منجر به فيلتر شدن اين وبلاگ حرفه و صنفی شد. جالب آنکه هر نامه ای
که به filter@dci.ir برای رفع فيلترينگ می زنی دردم برگشت می خورد !

فیزیک٫ هشت پا و فوتبال

2010-07-12T15:37:00.001+04:30

سالهاست به حساب دارم فیزیک می‌خوانم. اما آخر این چه دانشی است که پُل اختاپوس درس-نخوانده و مکتب نرفته بهتر از من پیش‌بینی می‌کند؟درستی‌ی پیش‌بینی‌های پُل را حتی با نظریه‌ی ریسمان هم نمی‌شه به راحتی درک کرد.

ديداری از دانشگاه METU آنکارا

2010-07-10T18:51:00.010+04:30

دو روزی رو برای گرفتن ويزا به آنکارا سفر کردم. اين اولين سفر من به ترکيه بود. يادمه در دو سفرم، بعد از برگشتن کلی تو فکر رفتم. اوليش چين بود و دومی ترکيه. سفر های اروپا برای من عجيب نيست چون اين پيش زمينه ی فکری در مورد اختلاف فرهنگ و ثروت و علم تو ذهن آدم وجود داره ولی وقتی به کشور هايي در سطح کشور خودمان سفر می کنی و کلی اختلاف رو می بينی برای آدم تا حدودی شوک آوره.

به دليل بلد بودن ترکي استابولی تونستم ارتباط خوبی با مردم و دانشگاهيها برقرار کنم. اولين چيزی که از اين جامعه بر داشت کردم اين بود که اينجا ( مثل او چيزی که تو چين هم ديده بودم) پول مفت و مجانی وجود نداره و واسه يک ريال پول بايست تلاش کرد. تو خيابون ها آدم علاف نمی بينی. همه دارن يک کاری رو انجام می دن و از اتوموبيل رانی جوان ها با موهای سيخ کرده هم خبری نيست. آخه بنزين ليتری بيش از 3 ليره است که ميشه حدودا 2.2 هزار تومان. قيمت تاکسی و اتوبوس و غذا به نسبت قيمت بنزين واقعا ارزونه. برداشت مردم ترکيه از کارشان کاملا متفاوت با ايرانه. اين اختلاف نگاه را حتی می شه در واژه ی حقوق که آنها به آن "معاش" می گن، ديد. تو تاکسی که می نشينی راننده اول از همه تاکسی متر رو می زنه و کاملا به صورت حرفه ای تا آدرستو پيدا نکرده دست ور دار نيست. قيمت تاکسی من از وسط تا گوشه ی شهر ( حدود 10 کيلومتر) به پول خودمان 10 هزار تومان شد. باورم نمی شد. بهش گفتم شما تاکسی متراتون چطوری کار می کنه. گفتش با محاسباتی که انجام شده دست مزد ما از رانندگی حدود 30 درصد پرداختی مشتری يه. اين نرم خدمات تو ترکيه است.

روز اول بعد از گرفتن ويزا و بازديد از چند مسجد قديمی و اماکن باستانی آنکارا با دوستم در دانشگاه METU آنکارا تماس گرفتم تا روز دومم را تا زمان پرواز از دانشگاه ديدن کنم. خوشبختانه چند تن از دوستان دوران کارشناسی من الان در دانشگاه های ترکيه استاد شدند و کلی برو و بيا دارند. واسه همين تونستم به اعتبار اونها با چند تن از اساتيد و نمايينده ی Tubitak چند ساعتی رو سپری کنم. Tubitak معادل NSF تو آمريکاست و به پروژه های پژوهشی پول پرداخت می کنه. افراد بايست پروژه هاشون را به اين مرکز ارسال کنند و در صورت برنده شدن طرحشون پول در اختيار آنها قرار می گيره.
http://www.tubitak.gov.tr/home.do?ot=10&lang=en

دانشگاه METU که به ترکی" اروتا دوغی تکلنيکلال تونيورسيتی" می گن، مهمترين دانشگاه صنعتی ترکيه و به گفته ی خوشان "شريف" ترکيه است.
http://www.metu.edu.tr
برخلاف شريف از اراضی اين دانشگاه کم نگذاشتن و طبق گفته ی خودشان برای رفتن به ته دانشگاه با پای پياده دوسه ساعتی زمان لازم است. دانشکده ی فيزيک اين دانشگاه http://www.physics.metu.edu.tr فکر کنم بيش از 60 هيئت علمی داره و در زمينه ها مختلف، تقريبا همان زمينه هايي که تو شريف داريم داره کار می شه. اين دانشکده در سال 1960 تاسيس شده يعنی يک ده سال زودتر از دانشکده ی فيزيک خودمان. احترام درکل به دانشگاهيها رو تو جامعه قوی ديدم نمونه اش هم اينه که اسامی خيابون ها و يا پشت پولهاشون را عکس های فيزيکدان ها و رياضی دانها ... را چاپ کردند.
http://en.wikipedia.org/wiki/Aydin_Sayili
http://en.wikipedia.org/wiki/Cahit_Arf

در بدو ورود به دانشکده ی فيزيک دوستم منو به اتاق Aliyev هدايت کرد. يکی از فيزيک دان های آذری که بيش از دودهه تو اين دانشکده داره کار می کنه. مردی باريک اندام و ريزه ميزه با سنی حدود 60 سال. وارد اتاقش که شديم ديدم خم شده رو محاسباتش و سخت تو کاغذ هاش غور کرده بود. يک آن هنوز ورود منو متوجه نشده بود. سرشو از رو کاغذهاش بلند کرد. دوستم منو معرفی کرد. با هيجان جلو آمد منو بغل کرد و روبوسی. انگار که سال هاست منو ميشناسه. " سلام خوش گليپسن سهراب بی" اين اولين جمله ی اين مرد مهربان بود. آخه دو تا از دوستان سابقم دانشجوی دکتری او بودند و کلی منو قبلا معرفی کرده بودند. بعد از کمی
گپ و صحبت راه افتاديم تو دانشکده و منو به جماعت معرفی کرد. در هر توقف گاه تو دفتر همکاراش نيم ساعتی می نشستيم و اونا کارهاشونو به من تعريف کردند. من هم گفتم دارم رو چه موضوع هايي کار می کنم. جو کاملا علمی و حرفه ای بود منتها اين بار تو اروپا نبودم در ترکيه و سعی می کردم اصطلاحات علمی را به ترکی و درست ادا کنم. تجربه ای فوق العاده برای من !
بعد علی اف منو به ناهار دعوت کرد و بعدش داخل دانشگاه تمام دانشکده ها را به من نشان داد. مردی بسيار افتاده که فکر نمی کردم نزديک 200 مقاله ی علمی و کتاب های تخصصی نوشته باشه. گفتم "طهماسب" من وقتتو گرفتم. گفت نگران نباش من معمولا تا 11 شب اينجا هستم . تو يک محاسبه مانده بودم بايستی هوا به سرم بخورد. از روی حجم کاری که تو اين سن و سال انجام می داد بار ديگر ياد همان حرف راننده افتادم که پول مفت تو مملکت وجود نداره واسه هر کاری بايست زحمت کشيد...
شام دوباره با علی اف در رستوران شيک دانشگاه که بيشتر به رستوران هتل می ماند غذای خوشمزه ای خورديم. از ديدن ليست بلند بالای منو غذا، احترام خدمت کار واقعا تعجب کردم. بعد از شام منو رساند به ترمينال اتوبوس و مناسب ترين اتوبوس را پيدا کرد و وايساد تا مطمئن شود اتوبوس به طرف فرودگاه راه بيافته.

از اين همه افتادگی، مهربانی و حرفه ای گری طهماسب در عجب بودم. فکر کنم می تونه الگوی خوبی برای دوران پيری باشه.

خود زنی

2010-06-01T22:49:00.016+04:30

امروز بنده خدايي آمد اتاقم برای پرس و جوی چند استاد و دانشجو که بداند اينان بهشتی اند يا دوزخی !

گفتم من بنده ی ناچيزهنوز خود را نشناختم، چه رسد به ديگران.
گفتا بنويس يک چيزی در اين فرم ها دست خالی بر نگردم.
گفتم حال اگر کسی بد نوشت تکليف چيست ؟
گفتا ايشان را اجازه درس خواندن و درس دادن نخواهيم داد. .
گفتم مادر طبيعت دگر باره کی تواند چنين استاد و دانشجويي زايد !
گفتا که چه کنم امر امر اوست .
گفتم اگر ردش کنيد در بلاد فرنگ تشنه اند براين استعداد ها .
گفتا که چه کنيم از اين خود زنی، بنويس همگی بهشتی اند.
آه از نهادم برخواست، دست بر پيشانی کوفتم و....

برادر خواهش می‌کنم ساکت باش

2010-05-22T18:44:00.010+04:30

یکی از مسیولیتهای اساتید دانش‌گاه تربیت مهندسان و پژشکان و پژوهش‌گران است. برای تربیت این افراد روند معلوم است٫ درسی است. ازمونی گرفته می‌شود٫ هر کس که بلد بود از آزمون بیرون می‌آید و آنان که نتوانستند می‌افتدند. قبول یا رد شدن در این آزمون و فن هیچ ربطی به حجاب یا میزان ریش یا نوع پوشش ندارد. خواهش می‌کنم در آزمونها دخالت نکنید٫ و گرنه در آینده مهندسانی خواهیم داشت که خانه‌هایی می‌سازند که بر سر من و تو خراب خواهد شد. پزشکانی خواهیم داشت که بیماران خود را که همانا من و تو هستیم می‌کشند. پژوهش‌گرانی را خواهیم داشت که چاه را به جای راه به ما نشان خواهند داد.

خواهر و برادر ارزشی لطفن ساکت بمان. در امری که تخصصی نداری سکوت پیشه کن. به خاطر آینده‌ی خودم و آینده‌ی تو و آینده‌ی این جا منت بگذار و این کار ساده را انجام بده!

عذاب هزارساله

2010-05-04T12:59:00.003+04:30

گفت که علت زلزله زنها هستند. زنها شاکی شدند که به آنها توهین شده و چندتایی فحش آبدار دادند که که ترکش‌هایش به باقی مردان هم خورد و آنها هم وارد گود شدند که چرا به آنها توهین شده و ....

آی ملت! بس کنید این حرفها رو!
گفت که علت زلزله زنها هستند. این توهین به زنها نیست. این یک تبریک است. شما ضعفا در حقیقت ضعیفه نیستید و قدرت بی‌نظیری دارید، زمین به اراده شما می‌لرزد. خوشحال باشید که به برتری شما اعتراف کردند.

گفت که علت زلزله زنها هستند. این توهین به زنها نبود. این در حقیقت توهین به علم، توهین به علیت، توهین به فیزیک، توهین به نیوتن، توهین به گالیله و البته توهین به مادام کوری بود(این آخری برای شادیِ فمینیست‌ها ذکر شد).

گفت که علت زلزله زنها هستند. پشت این جمله منطق خطرناکی وجود دارد که دودمانمان را به باد می‌دهد. فرض کنید که نیوتن مسلمان بود، آن هم مسلمانی صاحب دل. وقتی که زیر درخت سیب نشسته بود و سیبی بر فرقش می‌افتاد، به جای اینکه جاذبه را کشف کند، اگر شکمش سیر بود از خود می‌پرسید: من چه گناهی مرتکب شده‌ام که خداوند اینگونه با یک سیب بر فرقم کوبید؟ اما اگر گرسنه بود می‌گفت: من چه بنده خوبی بوده‌ام که خداوند به وسیله این سیب مرا پاداش داده.
بعد حرکت پرتابی حل نمی‌شد. نمی‌فهمیدند که مسیر گلوله توپ جنگی چکونه است. و در اولین جنگ به آنهایی که صاحب دل نبودند، می‌باختند و بعد حیران می‌ماندند که خداوند چرا ابابیل را به کمکشان نفرستاده، این حتماً یک امتحان الهی بوده.

گفت که تنها افراد صاحب دل می‌توانند زلزله را پیش بینی کنند. باید در مراکز تحقیقاتی زلزله را ببندیم و بودجه‌اش را صرف تربیت صاحبدلانی با تخصص در زمینه زلزله بکنیم.

سالها پیش، غزالی نامی چنین حرفهایی زد، دودمانمان برای هزار سال بر باد رفت. حالا که دوباره تکانی خورده‌ایم و داریم قله‌های دانش را پله پله فتح می‌کنیم و دستاوردهای عظیمی در انرژی هسته‌ای و نانو و فوتوکپی گاو و گوسفند حاصل شده، دوباره این حرفها را می‌زنند تا دوباره دودمانمان برای هزار سال دیگر بر باد برود.

این حرفها گناه است، سحر است، جادو است، دفعه پیش که این حرفها زده شد، دودمانمان برای هزار سال بر باد رفت و عذاب الهی گریبان گیرمان شد و در فقر و بدبختی فلاکت غرق شدیم. حالا دوباره این حرفها را می‌زنند. نزنید اگر این حرفها را بزنید دوباره عذاب هزارساله فقر و فلاکت بر ما نازل خواهد شد.

حالا شما هی به هم بد و بیراه بگید و عین این پسر دخترهای تازه به سن بلوغ رسیده با هم دعوا کنید.

مراسم خواستگاری از وزارت علوم و دانشگاهها

2010-05-02T15:39:00.002+04:30

دکتر عزیز تو حالا تقاضا بده٫ هر وقت گشادیمون تموم شد٫ تنگ شدیم به تقاضایت رسیدگی کنیم. اگر پسندت کردیم بیا با ما کار کن. تا یک سال یا دو سال اول هم از حقوق خبری نیست. تمام کارهای گزینش و غیره باید انجام بشه تا اولین حقوق به حساب تو ریخته بشه.

حرف از پایه-مایه هم نزن٫ هر جا رفتی از صفر باید شروع کنی.

پوست کدو

2010-05-01T13:41:00.001+04:30

زیاد اشتباه نکرده‌ام اگر ادعا کنم اکثریت ما ایرانیان مثنوی را با داستانی در دفتر پنجمش شناختیم: داستان کنیز بانو٫ خر و پوست کدو! اما آیا به مفهوم این داستان هم دقت کرده‌ایم؟

هیات علمی‌ی گرامی شما که برای گرفتن حتی یک دانش‌جوی دکتری هم مصاحبه می‌گذارید٫ چگونه یک هم‌کار را برای خودتان بدون مصاحبه انتخاب می‌کنید؟ مخصوصن با این قانون جدید استخدام که گویا شما خودتان هم انتخاب نمی‌کنید برایتان قرار است انتخاب کنند. مطمین هستید پوست کدویی را ندیده نگرفته‌اید؟

مرکز علمی‌ی خوب کجاست؟

2010-04-28T14:52:00.004+04:30

رشته‌ی مهندسی‌ی خوب جایی است که آن دانشگاه ارتباط کافی با صنعت داره و دانش‌اموختگانش را درست تربیت می‌کند٫ با بازار و صنعت هم آشناست و فارغ‌التحصیلانش بی‌کار نخواهند بود.

مرکز علمی‌ی قابل قبول هم یعنی جایی که افرادی که به آن وارد می‌شوند بعدش بی‌کار نشوند٫ بتوانند شغلی در حیطه‌ی دانش پیدا کنند یا به هر حال بعدش بی‌کار نباشند.

درهم تنیدگی‌ی علم٫ فرهنگ و سیاست٫ یا دقت لازم؟

2010-04-14T14:31:00.010+04:30

دوستی ایمیلی درباره‌ی رد شدن یک مقاله در یک مجله‌ی دانش رایانه برایم فرستاد. دلیل رد شدن این مقاله رو جالب ارزش‌یابی می‌کنم٫ راستش تا به حال این جورش را نشنیده بودم.

هر چند یکی از نویسندگان مقاله گویا دقت نکرده بود که مجله‌ صاحب امتیاز تصمیم سردبیر و هم گزارش داور است و نویسنده حق ندارد این تصمیم‌ها و گزارشها رو پخش کند. اما من به علت نکته‌ی آموزشی‌‌ای که جواب داور داشت با حذف اسم نویسنده٫ نام مجله٫ تنها گزارش داور رو این جا می‌گذارم:

Referees' Comments to Author:
Thanks the authors for the efforts and the many interesting graphs shown in this article. However, the referee does not agree with the ways the authors' handling images in this article. For instance, a mix of the Japanese Imperial Army flag with the British and Singaporean national flags on page 17 indicates a possible insult to the people who suffered in the WWII, or ignorance of the history, or carelessness in their study.
An immediate rejection is recommended. The referee refuses to read such an article again.

من خودم اصلن تفاوت بین این پرچمها رو نمی‌دانستم یا به آن توجه نمی‌کردم. یادم باشد هیچ گاه چیزی را به عنوان اهانت در دانش تلقی نکنم. یادم باشد اگر شخصی داشت به من اهانت می‌کرد احتمالن چیزی رو نمی‌داند٫ یا اصلن اهانت مهم نیست.

دانش‌پیشه‌گی چه شغلی است؟

2010-04-11T15:54:00.003+04:30

برای این که یک شغل در حیطه‌ی علم داشته باشید٫ روند این است:
۱۲ سال تحصیلات دبستان٫ راهنمایی-دبیرستان
۴ سال کارشناسی
۲ سال کارشناسی‌ی ارشد
۴ سال دکتری تخصصی
۳ سال٫ پسا دکترای اول
۳ سال٫ پسا دکترای دوم
۴ سال٫ استخدام قراردادی-آزمایشی
۴ سال٫ استخدام قراردادی
پس از طی کردن موفق مراحل بالا شاید بتوانید استخدام دایم شوید. یعنی باید ۳۶ سال کار و بررسی کنید تا به شغل دایم دسترسی پیدا کنید. شاید بتوانید این سی و شش سال را در سی سال بگذرانید. شاید هم بیشتر طول بکشد٫ یعنی این وسط احتمالن عاشق شوید بی‌خیال شوید و سر به کوه و بیابان بگذارید. از من می‌شنوید اگر ادعای دانش‌پیشه‌گی می‌کنید و عاشق نمی‌شوید بهتر است بروید یه شغل دیگه پیدا کنید. شاید ازدواج کنید حامله‌شوید و بچه‌بزایید. شاید این کارها را نکنید و بعد یه مدت دچار بحران نیمه‌ی زندگی شوید. اما این فرایند دانش پیشه شدن طول می‌کشد. تا دانش‌پیشه شدید بعدش باید فورن بازنشسته بشید.

دانش‌پیشه شدن یک کار ساده نیست. ندانید چقدر سخته٫ شاید وسط راه خسته شوید و بخواهید میان‌بر بزنید و تقلب کنید. ببینید چقدر تقلب می‌کنند٫ چون این افراد خسته شده‌اند و نمی‌دانستند راه از ابتدا چقدر سخت است.

تازه در انتها از راه درست به استادی رسیدید٫ شاید زیاد حرف بزنید یا زیاد کار کنید٫ مغرتان متلاشی شود. یا شاید به خاطر یک نوشته‌ی ساده محکوم به زندان شوید. تازه در ایران امروز در گذر از هر مرحله به مرحله‌ی دیگه باید یه عده لبو وارفته یا هویج پخته شما را گزینش اخلاقی و اسلامی کنند و از این فیلتر رد شوید [و اینک مثال جدید از گزینش]. حتی اگر از این مراحل هم رد شدید ممکن است به سادگی تمام تلاش و آبروی شما٫ بدون رفتن به دادگاهی با ادعای یک مدعی به چوب حراج گذاشته شود. حقوقتان هم زیاد نخواهد بود٫ نگاه کنید مثلن در خبری بامزه نوشته شده بود دکتر احمدی‌نژاد با حقوق استادی خود زندگی می‌کند و اکنون زیر خط فقر است.

خواهر یا برادر دانش‌اموز درست فکر کن٫ مطمین هستی می‌خواهی دانش‌پیشه یا حتی محقق دینی‌ شوی؟

عدالت‌خانه؟

2010-04-08T19:44:00.001+04:30

در مشکلاتی که احتمالن بین اساتید و دانش‌جویان پیش می‌اید چه شخصی باید داوری کند؟ چه مکانیزمی باعث خواهد شد تا مطمین شویم حق دانش‌جو پایمال نشود و عدالت برقرار شود؟

بنگرید که هم‌ دانش‌جو و هم استادش افرادی باهوش و توانا هستند. اگر تنها به سخن یک سو گوش دهیم به سادگی قانع می‌شویم که شخصی که سخن می‌گوید درست می‌گوید. این قبیل ماجراها ماجرای ساده داستان انتخابات نیست که حتی از دفاع کدخدایی سخن‌گوی شورای نگهبان در مورد درستی‌ی انتخابات به یقین برسیم کاسه‌ای زیر نیم کاسه است.

سوالم هنوز سر جایش هست. اگر استادی مثلن تقلبی کند و در انتها کل این تقلب را به گردن دانش‌جو بی‌اندازد چه ساختاری پیش‌بینی شده است که دانش‌جو بتواند خود را از گناه تبری کند یا متناسب با گناهش تنبیه شود؟ جرم تقلب یک استاد آشکار است٫ اما جرم تقلب دانش‌جو چیست؟ اگر دانش‌جو اخراج شد و کیفر جرمش را دید آیا نباید حق داشته باشد پس از مدتی دوباره در امتحان ورودی جایی شرکت کند و اگر آنجا او راخواست او را به عنوان دانش‌جویش بپذیرد؟ می‌توانم این لیست سوالات را همین جور ادامه بدهم٫ اما سوال اصلی این است که در صورتی‌ که دانش‌جو مورد ظلم قرار گرفت چه مکانیزمی درون خود دانش‌گاه یا آموزش عالی تعبیه شده است تا دانش‌جو هم امیدی به دادرسی از درون خود سیستم داشته باشد؟

غارت شدم

2010-04-04T17:38:00.004+04:30

فکرش را هم نمی کردم، لااقل این طوری نه! بالاخره من هم غارت شدم!

من از سال هفتاد و پنج تا هشتاد و چهار دانشجوی دانشگاه فردوسی مشهد در رشته فیزیک بودم و هم اکنون در دانشگاه بیرجند مشغول خدمت هستم.

تقریبا یک سال قبل بود که یک دانشجوی شیمی(آقای علیرضا حیدری) با من تماس گرفت و در مورد مقاله ای که ده سال قبل با استادم آقای دکتر سربیشه ای، در مجله فارسی زبان پژوهش فیزیک چاپ کرده بودیم، سوالاتی پرسید. یک ملاقات حضوری با هم داشتیم و با جزئیات بیشتری درباره مقاله حرف زدیم. ایشان با استاد راهنمای من هم قبلا صحبت کرده بود و حتی متوجه یک اشتباه کوچک در یکی از فرمولهای مقاله شده بود. تنها نکته مشکوکی که در همان ملاقات متوجه شدم این بود که ایشان با وجود سن کم، در زمینه ترجمه و حتی تالیف کتب دانشگاهی بسیار فعال است!

اما چند روز قبل از طریق یکی از دوستانم مطلع شدم که مقاله قدیمی ما، تمام قد ترجمه و در یک نشریه خارجی همین امسال چاپ شده! بعد از یافتن مقاله مذکور و انطباق با مقاله خودمان اکنون تصدیق میکنم که تمام مقاله، خط به خط به همراه همه اشکال (منهای دو شکل) توسط همان جناب دانشجو و البته دو نویسنده دیگر که هیئت علمی دانشگاه فردوسی و دانشگاه آزاد واحد شمال تهران هستند، غارت شده است.

با مراجعه به سایت دانشگاه مشهد میتوانید اسم آقای حیدری را در لیست دانشجویان دکتری این دانشگاه ببینید.

پی‌نوشت- نویسنده‌ی متن بالا همان نویسنده‌ی سرقت علمی-ادبی هستند. دقت کنید که این نوشته در وبلاگ دکتر مکتب‌داران نیز به چاپ رسیده است٫ با رضایت ایشان این نوشته این جا باز نشر می‌شود.

پی‌نوشت دو- با تشکر از ناوردا: تابناک به شدت از این دانشجو دفاع کرده و در سطح یک نابغه ی کمیاب که حقش خورده شده نشانش داده: کلیک شود.

دستمال مصرف شده

2010-02-19T21:10:00.000+03:30

سه سال در پژوهش‌کده‌ی فیزیک پژوهش‌گاه دانش‌های بنیادین بودم. دیدم بد نیست تجربه‌ی خود را این جا بنویسم. این پژوهش‌کده قدیمی‌ترین پژوهشکده در پژوهش‌گاه است. اما من تنها چیزی که در این سه سال در آن دیدم دندان کشی‌ی اعضا به هم دیگر و دعوا بود. دعوا بود و دعوا. چاقو کشی‌ی لاتان مدرن که خود را فرهیخته نامیده بودند و اند٫ بود و است. بر اساس تجربه‌ی خود این جا را یک مرکز علمی٫ یعنی جایی که بتواند دانش تولید کند٫ را به هیچ وجه ارزش‌یابی نمی‌کنم. بعید می‌دانم این جا در آینده تغیری کند.

اکنون که بیرون از مرکز هستم٫ احساس دستمال توالت مصرف شده‌ای را دارم که حتی در یک شیرینی‌فروشی هم نمی‌توانم کار کنم. دوباره باید از صفر شروع کنم.

زمان مهاجرت

2010-01-29T20:22:00.003+03:30

چند روز پيش بحثی داشتيم با دوستان در مورد سيارات فراخورشيدی قابل زيست،  اينکه اگر در دهه های اخير تعدادی از آنها کشف شود، کی انسان تصميم به مهاجرت بزرگ را خواهدگرفت. يک سده بعد ؟  و يا يک هزاره بعد ؟ دکتر منصوری نظر جالبی داشت؛ نظرش اين بود که تا زمانی که درگيري بين تمدن های مختلف در زمين وجود دارد اين سفر به لحاظ تامين هزينه  امکان پذير نيست. با نظر ايشان موافقم و برای روشن شدن مطلب می توان پروژه سفر به مريخ را در مقياس بسيار کوچکتر بررسی کرد. سال هاست که اين پروژه بر روی کاغذ مورد  بحث است و با جنگ های اخير غرب در منطقه با هزينه ی از مرتبه ی هزار ميليارد دلار که بر دنيا تحميل شده، امکان اين سفر را برای چندين دهه می بايست از فکر خارج کرد. اين بودجه قطعا می توانست هزينه ی سفر انسان به مريخ را تامين کند. انجام اين پروژه های بزرگ بر خلاف جنگ که رکود اقتصادی را به دنبال دارد نه تنها باعث شکوفايي صنعتی و تکنولوژيک، که با مشارکت دادن همه ی کشور ها،  بشريت می تواند به آن افتخار کرده و به هم نزديکتر شود. 
بنابراين تا جنگ و تضاد های احمقانه وجود دارند بشر نخواهد توانست دست به اين اقدام بزند، مگر اينکه تضادهای بشری به حدی برسند که انسان نه از روی کنجکاوی که برای نجات نوع بشر و جلوگيری از انقراض اشرف مخلوقات همه ی توان خود را به خرج داده و عده ی قليلی را برای اين سفر آماده کند. 

دعای کوروش کبير

2010-01-01T13:14:00.006+03:30

دعای کوروش کبير برای ملت ايران

"خداوندا ملت مرا از شر دشمن، خشک سالی و دروغ گفتن محفوظ فرما"
در دوران ما دورغ يکی از همان بلاهايي است که بر سر اين ملت خيمه زده.
خداوندا ما را از شردروغ برهان.

نمایشگاه عکس پدیده‌های فیزیکی

2009-11-14T12:55:00.003+03:30

نمایشگاه مربوط به مسابقه عكاسی از پديده‌های فيزيکی از روز دوشنبه تا چهارشنبه، ۲۵ تا ۲۷ آبان ماه ۱۳۸۸ از ساعت ۹ تا ۱۶ در دانشگاه صنعتی اميركبير برگزار خواهد شد.
این نمایشگاه به همت انجمن علمی دانشکده فیزیک دانشگاه صنعتی امیرکبیر و با حمایت انجمن فیزیک ایران برگزار می‌شود.

تخمین تعداد کاربران اینترنت در ایران

2009-11-06T19:43:00.001+03:30

تخمین زدن یکی از کارهای مورد علاقه فیزیکدان‌هاست و این روزها اخبار هی آدم را تحریک می‌کنند تا تخمین بزند! الان هم قرار است تخمین بزنیم که تعداد کاربرهای اینترنت در ایران ۲۶ میلیون نیست و ۱۲ میلیون است. این خبر را داشته باشید:
تعداد کاربران اینترنت از هشت میلیون و 800 هزار نفر در سال 84 به 25 میلیون و 600 هزار نفر در سال جاری رسید و در حال حاضر ضریب نفوذ اینترنت در کشور 35 درصد است.
این اعداد و ارقام بزرگ به نظر می‌رسند. یک تخمین بزنیم ببینیم چه می‌شود.

فرض کنید تعداد دفعاتی که ایرانیها از گوگل استفاده می‌کنند متناسب با تعداد کاربران رشد کند. پس اگر تعداد جستجوهایی که با استفاده از گوگل در سال ۲۰۰۵ از ایران انجام شده است را داشته باشیم و آن را با تعداد جستجوهای انجام شده در سال ۲۰۰۹ مقایسه کنیم، می‌توانیم تخمینی از رشد اینترنت در این مدت بزنیم.

دم دست ترین مرجعی که من پیدا کردم، google search insight است. متأسفانه این وبسایت امکان مقایسه کل جستجوها در این دو بازه زمانی را نمی‌دهد. اما اگر یک کلیدواژه انتخاب کنیم، می‌توانیم تعداد دفعات جستجوی این کلیدواژه را مقایسه کنیم. کلمهٔ عکس یک کلیدواژه مناسب است. در هر دو دوره، یکی از پر طرفدار‌ترین جستجوها بوده.

از این راه بدست می‌آید که تعداد جستجوهای کلمه عکس در سال ۲۰۰۹ به تعداد جستجوهای همین کلمه در سال ۲۰۰۵ به نسبت ۴ به ۳ است.

خلاصه کلام، یعنی اگر در سال ۲۰۰۵ تعداد ۳ نفر به اینترنت دسترسی داشتند، این رقم به ۴ نفر افزایش پیدا کرده است.
پس با توجه به حساب و کتاب ما اگر در آن سال تعداد کاربران ۹ میلیون بوده الان باید این تعداد ۱۲ میلیون باشد. این مقدار کمتر از نصف آمار اعلام شدهٔ ۲۶ میلیون است.

ياد آوری يک خاطره

2009-11-01T23:21:00.009+03:30

امروز ياد خاطره ای از پولياکوف استاد دانشگاه پرينسنون افتادم که عزيزی برايم نقل کرده بود. از صحت داستان اطلاع کامل در دست ندارم ولی به تعريفش می ارزد.
از پولياکوف پرسيدند: در نظام شوروی، از لانداو تا فيزيک دانهای پايين تر را که تنها به خاطر يک اظهار نظر ناقابل دست کم چند سالی را آب خنک خورده بودند، نسل فرهيخته ای مثل شما چطور شکل گرفت؟
می دونيد جواب پولياکوف چی بود. " برای اجتناب از آلوده شدن مان، هر چه منجلاب بالا تر می آمد هم قطاران ما مجبور شدند بيشتر به بالا صعود کنند"

http://en.wikipedia.org/wiki/Alexander_Markovich_Polyakov

ترويج اخلاقيات

2009-10-26T16:16:00.004+03:30

پس از مدت ها بر حسب اتفاق لحظه ای جلوی تلوزيون درنگ کردم ببينم اين سريال های وطنی که مسلسل وار پخش می شوند دارند چی می گن.بايد بگم، تو اين نيم ساعت انواع دغل و کلاه برداری و زير آبی رفتن را با جزئيات تمام توانستم آموزش ببينم. اگر قصد خراب کردن روح و روانتان را داريد و احتمالا از اين کار لذت می بريد، حتما به اين برنامه ها نظاره کنيد.
اجرت آن قبلا توسط اداره ی ماليت از جيب شما کسر شده.
بشتابيد !

معرفی کتاب: ديلماج

2009-10-24T11:18:00.005+03:30

معنی لغوی: ديلماج کلمه ای است ترکی و از ترکيب "ديل + ماج" به معنی مترجم به کار می رود. اين کلمه را به صورت ديلمانج هم استفاده می کنند که به معنی انسان حراف است.
کتاب يک رمان تاريخی است از زندگی ميرزا يوسف خان مستوفی معروف به ديلماج که به دليل شغل مترجمی در دستگاه ناصری و بعدا مظفری به اين نام خوانده می شد. بخش های زيادی از اين کتاب از دست نوشته های روزانه ی ميرزا يوسف خان بر گرفته شده و در پس اين داستان وضعيت رقت انگيز دوران قاجار را می توان حس کرد. دورانی پر از جهالت و بدبختی و تلاش معدودی روشن فکر که راه رسيدن به سعادت را در مشروطيت و قانون مندی جامعه می ديدند. بعضی از شکايت های موجود در دست نوشته های ميرزا يوسف بی شباهت به شکوه های امروزی ما نيست.

در کل کتاب شيوا و روان نوشته شده و استخوان بندی خوبی دارد. برای شناخت بهتر تاريخ مشروطيت، اين کتاب می تواند مفيد باشد.

خانه را حفظ کنيم.

2009-10-14T22:00:00.004+03:30

يکی دو سالی است زدم تو خط سيارات. شکل گيری و نحوه ی آشکار سازی آنها شاخه ی بسيار جذابی از اختر فيزيک است که جا برای کارهای زيادی دارد.  سوالاتی از مکانيک کلاسيک که تا به حال جواب های سر راستی برای آن داده نشده است. هيجان ديگر اين شاخه اين است که جا برای  پرواز تخيلات پيدا می کنيد تخيلاتی که شايد روزی به حقيقت بپيوندد. اين جا جايی است که منجمين و زيست شناسان می توانند کنار هم بنشينند و کلی با هم گپ زده و از هم مطالب زيادی ياد بگيرند. البته اين محل اشتراک در سال های اخير تحت عنوان رشته اختربيولوژی خوانده شده است.  

يکی از سوالات جذابی که در اين زمينه وجود دارد اين است که آيا ما در عالم تنها هستيم ؟ بلافاصله  اين سوال مطرح می شود که اگر نه، چند درصد از اين سيارات می توانند ساکنان هوشمندی داشته باشند؟   در حقيقت اگر سياره ای در يک فاصله ی خاص از يک ستاره قرار گيرد و جرم آن به اندازه ی کافی بزرگ باشد، آب در آن می تواند به صورت مايع يافت شود . اين يعنی حيات و ادامه حيات به مدت طولانی يعنی احتمال موجود هوشمند.  بنابر اين وجود موجود هوشمند محتمل است.

سوال هيجان بر انگيزی که بعضی مواقع از خودم می پرسم اين است که کی ما زمينی ها می توانيم سيگنال های معنی دار شبيه همان آن هايی که رو زمين می سازيم،  از موجودات هوشمند فرا زمينی دريافت کنيم ؛ و يا برعکس کی ساکنان هوشمند ديگر سيارات صدای ما را خواهند شنيد.

کره زمين برای چهار ميليارد سال خاموش بود. بدين معنی که هر چه امواج از آن نشر می شد، امواجی بی معنی و کاملا طبيعی بودند که ناشی از خود زمين و يا انعکاس نور خورشيد از جو آن بود. ولی در صد سال اخير اتفاق ديگری افتاده که در طول تاريخ زمين بی سابقه است. بشر از زمان توليد امواج راديويی توسط مارکونی در بيش از يک قرن،  مرتب انواع امواج الکترومغناطيس معنی دار از هزاران ايستگاه راديويی توليد کرده و به فضا فرستاده است. اين امواج در طول  اين مدت می بايست به لبه های پهناي کهکشان رسيده باشد. کهکشان ما  ضخامتی حدود 100 سال نوری دارد. داخل اين محدوده تعداد ستاره ها از مرتبه صد هزار است. بنابراين اگر موجود هوشمندی  دست کم به هوشمندی ما،  بين اين صد هزار ستاره وجود داشته باشد، حتما تا به حال صدای ما را شنيده است. پس بايد انتظار داشته باشيم يک زمانی با آنها ملاقات کنيم. فقط بايد شانس بياريم از ما هوشمند تر نباشند چون ممکنه از ما به جای بَبَيی  کباب درست کنند (شوخی) !

اي کاش می شد تو اين قرن سپری شده اين همه سر و صدا در کهکشان درست نمی کرديم که بعداً مايه ی دردسرمان شود. اگر شانس بياريم شايد هنوز دير نشده باشد. کابلی کردن انتقال اطلاعات با استفاده از فيبر نوری از روی سطح زمين يکی از راه هايی است که می تواند سکوت را دوباره به فضا بر گرداند.

بيايد خانه مان را حفظ  کنيم.

معرفی کتاب: بامداد خمار

2009-09-08T17:11:00.004+04:30

اين کتاب را شايد بغصی از دوستان خوانده باشند. با اين حال می ارزد به دوستانی که آن را نخوانده اند پيشنهاد کنم.
کتاب، داستان يک زندگی پر شور و حال با شادی ها و غم های مخصوص به خودش است. آخرين جملات راوی را درصفحات پايانی به وضوح دريافتم که گفت: خام بدم پخته شدم، سوختم.
نويسنده ( فتانه حاج سید جوادی) الحق با شيوايی تمام فضای داستان را در ذهن خواننده مجسم می کند. خواندن داستان را با
يک موسيقی سنتی دهه های بيست - سی پيشنهاد می کنم.

وزارت علوم ، تحقيقات و فن آوري

2009-08-20T13:33:00.000+04:30

امروز فرداست که وزیر پیشنهادی رییس‌جمهور برای وزارت علوم به مجلس معرفی بشه. از قراره معلوم این شخص کسی است با بیشینه علمی مبهم و بیشینه سیاسی پررنگ. در این جا می‌خواهم چند نکته‌ی پراکنده رو در این باره بگم:
١- ایده‌آل اینه که اصلا این که چه کسی وزیر علوم می‌شه مهم نباشد. در حالتی که دانشگاه استقلال داشته باشند، رییس دانشگاه رو استادها یا هیات امنای دانشگاه انتخاب کنه، دانشگاه‌ها‌ گز‌ینش علمی خودشون رو داشته باشن و ...، دیگه واقعا مهم نیست وزیر علوم چه کسی باشه. چرا که اصلا اختیار خاصی نداره و تازه در سیستمی قرار داره که نمی‌تونه کار انقلابی خاصی انجام بده.
٢- این که بیشینه‌ی علمی وزیر چی باشه هم در شرایط ایده‌آل چندان مهم نیست. وزیر باید تنها مدیر خوبی باشه. این روزها در کشورهای پیشرفته حتی روسای دانشگاه‌ها رو گاهی از میان مدیران اجرایی که می‌توانند در هیات علمی دانشگاه هم نباشند انتخاب می‌کنند. در ایالتی که من زندگی می‌کنم آخرین مدرک وزیر تحقیقات و نوآوری لیسانس موسیقی است و اتفاقا وزیر موفقی هم هست. چرا که وزارت‌خانه‌اش بیشتر کارش توزیع پول در میان دانشگاه‌هاست که لزوما دانش آکادمیک خاصی نمی‌خواهد.
٣- در ایران متاسفانه اتفاقا وزیر نقش بسیار مهمی در دانشگاه‌ها دارد. چون وزارت‌خانه کارهایی را می‌کند که خود دانشگاه باید انجام دهد. برای همین هم این که چه کسی وزیر می‌شود بسیار مهم است. رییسان دانشگاه‌ها چون خود به پیشنهاد وزیر تعیین می‌شوند تاثیر خاصی در انتخاب وزیر جدید نمی‌توانند داشته باشند. می‌ماند استادان دانشگاه‌ها که احتمالا به دلیل نداشتن یک تشکل صنفی قدرتمند عملا تاثیرگذار نیستند. و خلاصه همین می‌شود که امروز و فردا می‌شود.
٤- به نظر شما چه کار می‌شود کرد که اولا از قدرت وزارت‌خانه کم کرد، استقلال دانشگاه‌ها رو زیاد کرد و از طرف دیگه اگه این کارها به هر دلیلی ممکن نیست، لااقل کاری کرد که هر کسی را نشود به عنوان وزیر پیشنهاد کرد!؟ به هر حال از یه جایی باید بشه شروع کرد

دو دو تا چهار تا

2009-08-14T03:35:00.010+04:30

سالها پیش وقتی‌ فرش ایران در دنیا رقیبی نداشت یا بوی چأی خوش طعم گیلان از گذر هر کوچه‌ای بلند می‌‌شد و یا برنج ایران را رو دست می‌‌بردند، علت تنها یک چیز بود و اون عدم رقابت اجناس خارجی‌ با ایرانی‌ در قیمت تمام شده. این چند وقت که به مسافرت فرنگستان اومدم، هر چی‌ تو فروش گاه‌های اینجا دنبال پستهٔ ایرانی‌ می‌گردم نیست که نیست. می‌‌دونید آخه امریکیش ارزان تر از ایرانیشه و برای وارد کننده‌ی اینجا صرف نمی‌کنه از ایران پسته بیاره !!

چه بخواهیم چه نخواهیم حقیقتش ما هر سال حدود ۲۵ درصد تورم داریم و تو این ۴ سال گذشته سر جمع تورم شاید از ۱۰۰ درصد هم بالاتر زده باشه (عدد دقيق شو نمی دونم بعدا يقه ی منو نگيريد). در این بین تنها ارز‌های خارجی‌ هستند که معاف از تورم اند. نتیجه، افزایش قیمت تولیدات داخلی‌ در بازار‌های جهانی‌ و به دنیال آن خارج شدن کالا های ايرانی از بازار جهانی است از طرف ديگر نتيجه اين کارارزان شدن قيمت کالا های خارج در داخل است. امروز من ليست مواد غذايی که خريده بودم جلوم گذاشتم و با قيمت ايران مقايسه کردم. باور کنيد ما اون قدر تورم در ريال و تورم صفر در ارز داشتيم که از اين به بعد برای کادو بايد ران مرغ و گوساله به در و همسايه ها آورد.

این سیاست درست عکس سیاستی است که چینی ها سالهاست دنبال می کنند که نه تنها کالاهای چینی‌ ارزن در داخل کشور به فروش بره بلکه بتوانند با قیمت ‌‌ مناسب تر جنس هايشان را در دنیا بفروشند. البنه آمريکايی ها همواره اين سياست چين را سرزنش می کنند که ما را از نون انداختن. ای‌‌ کاش به عوض این همه تزریق مصنوعی ارز تو بازار ایران برای ثابت نگه داشتن قيمت ارز آن هم با سرم و ب کمپلکس و ب- 12، این پول صرف درست کردن زیر ساخت های کشور می شد . معلوم نيست تا کی بايد به خودمان گل بزنيم...

قصه‌ی شیرین ۱۸.۵ میلیارد دلار

2009-08-08T11:31:00.026+04:30

ما دانش‌پیشه‌ها فقیریم٫ خوش‌خیالان ما خواب یک میلیون دلار را می‌بینند و فکر می‌کنند با آن چند تا پفک نمکی می‌توانند بخرند. گفتم پفک نمکی چون به لطف دولت نهم دیگر حتی خانه‌ای که دوست می‌توانیم داشت را نمی‌توان با گرفتن جایزه‌ی نوبل خرید. باید برگردیم به همان داستان پفک نمکی و این که اگر یکی جایزه‌ی نوبل گرفت با آن چند تا پفک نمکی می‌تواند بخرد.

همه‌ی ما تقریبن فراموش می‌کنیم بین یک میلیون و یک میلیارد خیلی تفاوت است. درست است جفتش برای ما زیاد است اما این کجا آن کجا. نگاه کنید یک میلیون دلار اسکناس صد دلاری ده کیلو وزنش است[+]. عرض و پهنای یک اسکناس صد دلاری عبارت است از ۷۹ و ۱۸۹ میلیمتر[+]. ضخامت آن حدودن یک دهم میلیمتر است. پس حجم یک میلیارد دلار صددلاری حدود ۱۵ متر مکعب و وزن یک میلیارد دلار صد دلاری حدود ۱۰ تن می‌شود. یک میلیارد دلار طلا وزنش حدود ۳۲ تن می‌شود[+] و حجمش ۱.۷ متر مکعب [+]. مشخصات فنی‌ی تریلیهای مختلف این‌جا و این‌جا نوشته‌ شده‌اند. اجازه بدهید فرض کنیم یک تریلی‌ی معمولی حدود ۴۰ تن بار به حجم صد متر مکعب می‌تواند بار کند. اگر همه‌ی ثروت با طلا بخواهیم منتقل کنیم نیاز داریم به ۱۵ عدد تریلی. اگر بخواهیم همه‌ی ثروت را بر حسب دلار منتقل کنیم نیاز خواهیم داشت به پنج تریلی. حتی اگر از تریلی‌ها کمر شکن با توانایی حمل بار ۹۰ تن استفاده کنیم نمی‌توانیم این حجم از ثروت را درون یک تریلی جا بدهیم. چه برسد به یک کامیون! تازه بخواهیم در کامیون پنهانش کنیم.

حال برگردیم به این خبری که این همه سروصدا کرده است. شایعه شده است که یک تاجر ایرانی با یک کامیون سعی کرده است ۱۸.۵ میلیارد دلار از مرز ترکیه انتقال دهد. گمرک ترکیه آن را مصادره کرده است و به خزانه ی ترکیه منتقل کرده است. مجلس ایران نیز می‌خواهد در مورد آن تحقیق کند[+]. آقاجان! این خبر درست نمی‌باشد. به صورت فیزیکی ممکن نیست.

اما تا نباشد چیزکی مردم نگوید چیزها. خبر ابتدایی چه می‌توانسته باشد؟ یک حالت این است که میزان ثروت انتقال داده شده ۱.۸۵ میلیارد دلار باشد نه ۱۸.۵ میلیارد دلار. اما نمی‌فهمم اگر این حالت درست باشد چرا در خبر اولی باید تا دقت پنج صدم عدد٫ عدد خوانده شده باشد. حالت دوم اشتباه واحدها است. تا به حال شما با بازاری‌ها و تجار برخورد کرده‌اید؟ وقتی این قشر چیزی طلب دارد آن را بر حسب کوچکترین واحد ممکن می‌گوید تا عدد بزرگ شود. شاید حتی مثلن بگویند چند شاهی صرف فلان کار کرده‌اند. اما وقتی چیزی به دست می‌آورند واحد آن بزرگترین واحد ممکن می‌شود تا آن را کوچک جلوه بدهند. این داستان احتمالن این جوری بوده است که تاجری مبلغی را به ترکیه انتقال می‌دهد. ترکیه آن را مصادره می‌کند در این وضعیت آشکار است که این تاجر خان مبنای ریال را برای نامه‌نگاری‌ی خود به کار می‌برد می‌نویسد: آی مسلمانان ۱۸.۵ میلیارد ریال من را مصادره کردند. خبرنگار ترک که با لیره زندگی می‌کند شناختی از ریال ندارد٫ فکر می‌کند تجارت همیشه بر حسب دلار است٫ مبلغ را برحسب دلار می‌خواند. انتقال ۱۸.۵ میلیارد ریال که می‌شود حدود دومیلیون دلار به راحتی با یک کامیون ممکن است. اشتباه واحدها خنده‌دار است اما گاهی خنده‌دارتر از این هم٫ مثل این رویداد٫ حتی بین خود مهندسان و دانش‌پیشه‌ها پیش آمده است. اما سوال بعدی‌ای پیش می‌آید.

چرا مرز ایران این همه بی‌در و پیکر است که به راحتی می‌توان دومیلیون دلار یا یک و هشتم میلیارد دلار را با کامیون از مرزش انتقال داد؟ بی‌در و پیکری مرز ایران آنقدر زیاد است که خود جناب محمد جواد لاریجانی صراحتن می‌گوید از مرز هر چه را که خواستند می‌توانید وارد کنند [+]. مشکل چیست؟ نیرو و بودجه نداریم که مرزبان تربیت کنیم؟ نه! هم آدمش را داریم و هم بودجه‌اش را. اما نیروها را مدتهاست دارند تربیت می‌کنند چگونه با باتوم به مردم بزنند. سر خیابان بایستند و هیز شوند تا پیدا کنند کدام دختر یا زن باعث جنبش عضوی خاص از ایشان می‌شود او را با زور سوار ون کنند و به کلانتری ببرند. همه چیز وجود دارد٫ اما به جای استفاده از نیروها و امکانات برای حل مشکلات٫ آنها را به جایی دارند سوق می‌دهند که مشکلاتی جدید پدید می‌آورند.

پی‌نوشت- از محمد سیاحتگر که بحثی در این مورد را باعث شد تشکر می‌کنم. از حامد به خاطر تصحیح تشکر می‌کنم :)..

در همین راستا: باستانشناسی خبر 18.5 میلیارد دلاری

بیست سال پیش

2009-05-25T19:07:00.004+04:30

همه ماها که دستی بر علوم داریم، به نوعی پژوهشگاه دانشهای بنیادین رو می‌شناسیم. در اونجا تحقیق می‌کنیم، تو کتابخونش عضو هستیم، در سمینارهاش شرکت می‌کنیم و یا از اینترنتی که به ایران آورده استفاده می‌کنیم. پژوهشگاه ممکن بی نقص نباشه، ولی نمی‌تونیم نقشش رو در زنده کردن علم و تحقیقات علمی در ایران انکار کنیم.

اما تاحالا نشده بود به شرایط بیست سال پیشی که پژوهشگاه شروع به کار کرد فکر کنم. امروز سر مراسم بیستمین سالگرد اینکار رو کردم. فکرش رو بکنید، جنگ تازه تموم شده بود و تهیه نون شب و ساخت و ساز خرابیهای جنگ به نظر از هر کار دیگه‌ای مهمتر بودند. توی حال و هوای اون موقع، تحقیق، اونم از جنس فیزیک نظری و ریاضیات حروم کردن پول بود. خوب یادمه که اگه صحبتی از علم و کشف اختراع می‌شد خوراک برنامه صبح جمعه با شما و عصرانه بود که ما مردیم از گشنگی و اینها لیزر اختراع کردند.

توی اون شرایط، در زمان نخست وزیری موسوی سنگ بنای این پژوهشگاه‌ و خیلی از پژوهشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی و تحصیلات تکمیلی گذاشته شد.

حالا به عنوان تمرین، سعی کنید هر کدوم از کاندیداها رو بزارید توی اون شرایط و نتیجه رو تصور کنید.

شیر اطلاعات !

2009-05-24T13:52:00.005+04:30

ندادن اطلاعات درست به افراد یکی از به‌ترین راه‌کارهای کنترل و محدود کردن افرادست. مرکزی که اطلاع رسانی در آن درست نیست مرکز علمی نمی‌تواند باشد.

در هر مرکزی باید وظایف٫ اطلاعات درست و آشکار باشد. در آی‌پی‌ام هنوز این چنین نیست. هر چند این روزها جشن بیست سالگی‌ی آی‌پی‌ام است. اما این تغییر بهتر است در آی‌پی‌ام صورت بگیرد. مثال می‌خواهید٫ بی‌آیید دو مثال:

۱- من دو سال در آی‌پی‌ام بودم در این دوسال نمی‌دانستم چه گونه باید از خارج از آی‌پی‌ام با اتاق خودم تماس بگیرم. هیچ اطلاع یا نوشته‌ای در این مورد وجود نداشت.

۲- دو سال ابتدایی که در آی‌پی‌ام بودم فکر می‌کردم هزینه ی سفر تحقیقاتی من لطف گروه است. نمی‌دانستم از طرف پژوهش‌گاه سالیانه حق استفاده از بودجه‌ی پژوهشی تا سقف ۲.۵ تومان در هر سال را دارم. هر وقت در مورد سفر سوال می‌پرسیدم جواب می‌شنیدم شما تقاضا بدهید ما لطف کنیم ببینیم چه می‌شود. من آنقدر خرد نشده‌ام که به لطف دیگران نیاز داشته باشم. تا جایی که می‌دانم حتی به پسا دکترهای جدید هم گفته نشده است که آنها بودجه‌ی سفر دارند و خودشان باید آن را خرج کنند.

این ها تنها دومثال بود. آقا٫ خانم محقق یا پژوهش‌گر! قانون‌ها٫ امکانات و وظایف را بنویس! آنها را به همه اطلاع بده!

پی نوشت خیلی مهم: به من گفته شد که حق سفر دارم. صراحتن. حتی به من ایمیل هم زده شده بود. من یادم رفته بود و فراموش کرده بودم! این نوشته را کلن فراموش کنید

انتخابات

2009-05-22T16:00:00.009+04:30

تا جایی که به دنیا نگاه کرده‌ایم و یاد گرفته‌ایم یک فوتون یا یک ذره برای حرکت مسیرش کل مسیر را نگاه نمی‌کند که بخواهد یک مسیر بهینه از نقطه‌ی ابتدایی تا نقطه‌ی پایانی پیدا کند و روی آن مسیر حرکت کند. کاری که فوتون در دنیای کوانتمی انجام می‌دهد این است که در هر قدم بو می‌کشد و قدمی که به‌تر است را بر می‌دارد. هر چه تعداد فوتونها زیادتر باشد نور روی مسیر خوب و بهینه‌تری حرکت می‌کند.

ما٫ هر یک از ما٫ یک ذره و کوانتای جامعه هستیم. بی‌آییم تک تک ما در انتخابات شرکت کنیم٫ تا این شانس را بوجود بی‌آوریم که جامعه‌ی ما در مسیر مناسب حرکت کند. لطفن همه‌گی شرکت کنیم.

رای تک تک ماها در جامعه مثل بو کشیدن تک تک آن فوتونها مهم است. من شرکت می‌کنم و سبزم. خواهش می‌کنم شما هم لطفن در انتخابات شرکت کنید.

اصلاح الگوی مصرف در انتخابات

2009-05-21T01:02:00.006+04:30

مدتها پیش (می‌توانید حدس بزنید کی؟) یک متنی نوشته بودم راجع به یک الگوریتم رای گیری به نام condorcet که ابداع یک ریاضیدان فرانسوی به همین نام بوده. متن یک کم آبکی و در حد یک پیش نویس است و من هم حال و حوصله دوباره نوشتنش را نداشتم. امیدوارم که متن ارزش روش را خیلی کم نکرده باشد. که روش بسیار جالبی برای انتخاب رییس جمهور است و خوبیهای زیادی دارد. مثلا نیازی هم به دو مرحله ندارد یا اینکه کاندیداهای یک جناح رای هم را کم نمی‌کنند.
در ضمن، هر گونه تشابه اسمی شخصیت‌های این متن با یکی از نویسندگان این وبلاگ تصادفی است!

به زودی انتخابات ریاست جمهوری فرا می رسد. در این دوره، تعداد زیادی نامزد شده اند و همینطور بر تعداد آنها افزوده می شود به طوری که هر گرایش سیاسی حداقل یک کاندیدا را خواهد داشت. و جالب این است که کاندیداها همگی در یک سطح قدرت هستند. این موضوع نوید انتخابات پر هیجانی را می دهد!
هرجند که فراوانی نامزدهای ریاست جمهوری خوب است و موجب تشویق مردم و طیف های گوناگون سیاسی به شرکت در انتخابات می شود، ولی از طرف دیگر مشکلاتی را هم پدید می آورد. نامزدها را نگران شکسته شدن آرایشان می کند،‌
، باعث سردرگمی رای دهندگان می شود و نامزدها را وادار به نفی یکدیگر می کند.
این مشکلات نتیجه روش رای گیری کنونی هستند. با تغییر روش، می توان جلوی شکسته شدن آرا را گرفت و انتخاب را آسانتر کرد و در مجموع انتخابات سالمتری برگزار کرد. در روش کنونی، هر نفر فقط یک رای و تنها به یک نامزد می دهد و این باعث تمام مشکلات می شود. اجازه بدهید با چند مثال این روش را بررسی کنیم.

فرض کنید تقی و نقی از جناح راست هستند و رستم و سهراب از جناح چپ و باز هم فرض کنید در هر جناج تقسیم بندی دیگری هم وجود دارد، مثلا سنتی و مدرن. اجازه بدهید تقی و رستم را سنتی باشند و دوتای دیگر مدرن. بگزارید در نظر بگیریم که هر یک از این چهار گرایش به یک اندازه در بین مردم طرفدار دارند و هر کس تنها به کاندیدای دلخواهش رای می دهد. وقتی که فقط دو نفر -- تقی و رستم-- نامزد می شوند، انتخابات به خوبی و خوشی برگزار می شود و رستم با اختلاف ناچیزی انتخاب می شود.

اما اگر تعداد نامزدها بیشتر شد، کمی مشکل پیدا می کنیم. فرض کنید که اینبار هم فقط تقی از جناح راست نامزد می شود. ولیی چپها نمی دانند که از بین رستم و سهراب کدام یک مناسب تر است، برای همین هردو کاندید می شوند و در نتیجه آرای رستم بین او و سهراب نصف می شود و باعث می شود تقی با اختلاف بالایی انتخاب شود. جنگ بین رستم و سهراب، تقی را پیروز می کند. در حالیکه اگر سهراب وارد نمی شد، رستم انتخاب می شد.

در اینجا شرک کردن یا نکردن سهراب، نتیجه انتخابات را عوض می کند. در حالیکه او در هر دو حالت بازنده است. این موضوع باعث سردرگمی فراوان احزاب در نامزد کردن افراد می شود و بر امکان تقلب هم می افزاید. مثلا تقی می تواند به سهراب پول بدهد که کاندیدا شود.

این شیوه انتخاب برای رای دهندگان هم مشکل آفرین است. با یک مثال این موضوع آشکار تر می شود.
تقی و رستم و سهراب نامزد می شوند. فرض کنید سهراب نامزد مورد علاقه شما است. آما شما مجبورید به رستم رای دهید.
زیرا شما حدس می زنید که رستم شانس بیشتری دارد و اگر شما به جای او به سهراب رای دهید، از آرای رستم کاسته شود و انتخابات به نفع تقی تمام شود که شما با او مخالفید. در این روش رای دهندگان احتمالا نمی توانند به کاندیدای دلخواهشان رای دهند.
در حقیقت، نتیجه بدیهی این شیوه رای گیری آنست که اکنون در آمریکا می بینیم. تنها دو حزب می توانند شکل بگیرند.
در چنین شرایطی، حزب سوم شانس بقا نخواهد یافت. ما هم اگر چاره ای برای این مشکل پیدا نکنیم، به جایی خواهیم رسید که اکنون آنها رسیده اند.

و اما، روشهای فراوان دیگری هم برای رای گیری وجود دارد. شاید یکی از بهترین روشها، روشی باشد که به نام ریاضیدان و فیلسوف فرانسوی ، کندور-سِی نامیده می شود. این روش بسیار ساده است و هیچ یک از مشکلات یاد شده را ندارد. در این روش افراد نام کاندیدا ها را به ترتیب اولویت در برگ رای قید می کنند. این روش شبیه این است که بین هر دو کاندیدا انتخاباتی برگزار شود. و ببینیم بین هر دو نفر کی بهتر است.

خوبی این روش اینست که احزاب نامزدهایشان را بی هیچ ملاحظه ای معرفی می کنند. و رای دهند گان هم به نامزدهای دلخواهشان رای می دهند. اگر کاندیدا هستید، خیالتان راحت خواهد بود که اگر همقطار شما وارد گود شود به شما ضرری نخواهد رسید. و اگر هم رای دهنده هستید، با آرامش خاطر رای می دهید چونکه می دانید اگر انتخاب اول شما شانسی نداشت، انتخاب دومتان ممکن است اثر بخش باشد.

این روش هم با مثالی بیان می کنم.
فرض کنید سه کاندیدای خیالی ما نامزد شده اند. شخصی مایل به راست است و ممکن است تقی را مناسبترین شخص بداند.
ولی خوب اگر تقی انتخاب نشد، به نقی راضی است و اگر او هم نشد، حد اقل رستم را به سهراب ترجیح می دهد.
برگه ری این شخص به این ترتیب خواهد بود:

۱ . تقی
۲ . رستم
۳ . سهراب

حالا می خواهیم آرا را بشماریم. فرض کنید هنگام شمارش سه برگه رای به این صورت است:

۱ . تقی
۲ . رستم
۳ . سهراب

پنج برگه به این صورت
۱ . تقی
۲ . سهراب
۳ . رستم

پنج برگ رای به این صورت:
۱ . رستم
۲ . سهراب
۳ . تقی

و چهار برگ رای به این وجه:

۱ . سهراب
۲ . رستم
۳ . تقی

شمارش آرا به این گونه است که تعداد دفعاتی که هر کاندیدا بالای کاندیدای دیگر قرار دارد را حساب می کنیم.

	تقی	رستم	سهراب
تقی	۰	۹	۹
رستم	۸	۰	۹
سهراب	۸	۸	۰

از این جدول نتیجه می گیریم که

رستم از تقی بهتر است.
سهراب از تقی بهتر است.
سهراب از رستم بهتر است.
پس سهراب از همه بهتر است و انتخاب می شود.

در حالی که اگر به روش قدیمی رای می گرفتیم، فقط انتخاب اول مهم می شد و تقی پیروز می شد.
اگر در روش قدیمی فقط تقی و رستم کاندیدا می شدند، رستم انتخاب می شد، در حالیکه تعداد زیادی از طرفداران تقی سهراب را به رستم ترجیه می دهند. این روش دقیقا متناظر با این است که بین هر دو کاندیدا انتخاباتی به روش قدیمی برگزار کنیم و برنده را بیابیم.
این شیوه رای گیری خیلی شبیه به برگزاری مسابقات فوتبال هم هست که در آن هر دو تیم با هم مسابقه می دهند و جدولی شبیه به جدول ما می سازند.

و اما این رای گیری دو مشکل هم دارد. یکی مساوی شدن است و دیگری در چرخه افتادن. مشکل تساوی که در تمام روشها وجود دارد و تقریبا حل نشدنی است. ولی مشکل دوم، تشکیل چرخه،‌ مخصوص این روش است.
مشکل به این صورت است که نتیجه انتخابات این می شود که سهراب از رستم بهتر است، رستم از تقی و تقی از سهراب.

ساده ترین راه حل اما نه بهترین آنها این است که نتایج رقابت بین هر دو نفر را به ترتیب قدرت برند مشخص کنیم.

سهراب بهتر از رستم ۱۱ به ۵
تقی بهتر از سهراب ۱۰ به ۶
رستم بهتر از تقی ۹ به ۷

بعد شروع می کنیم نتایج تقریبا ضعیف را حذف می کنیم و این کار را آنقدر ادامه می دهیم که چرخه ها از بین بروند. در اینجا اختلاف رستم و تقی ناچیز است. پس می توان این دو را شبیه به هم در نظر گرفت. با کنار گزاشتن خط سوم، نتیجه این می شود.
سهراب بهتر از رستم است. تقی بهتر از سهراب است. اما هیچکس بهتر از تقی نیست، پس تقی انتخاب می شود.

شیوه اجرای این رای گیری چندان پیچیده تر از شیوه مترادف نیست. خصوصا که هم به صورت دستی و هم به صورت ماشینی قابل انجام است. به صورت دستی، برگه های رای به این صورت خواهند بود:

۱
۲
۳
۴
۵

و رای دهنده در هر جای خالی به ترتیب اولویت کاندیداهای دلخواهش را نام می برد.
می توان اطلاعات هر برگه رای را به رایانه داد که بقیه کار آسان خواهد بود.
ولی اگر امکانش نبود، باز هم می توان به صورت دستی جداول را تشکیل داد.
شاید فرایند کمی پیچیده تر به نظر بیاید، ولی حقیقتا ارزشش را دارد.
دست کم، با از بین بردن مرحله دوم الگوی مصرف را اصلاح می‌کند:-)

منبع انرژی ماهواره پلانک

2009-05-02T20:54:00.003+04:30

ماهواره پلانک که بناست افت و خیز دمایی و قطبش CMB (تابش ریز- موج پس زمینه که از مهبانگ به یادگار مانده) را با دقت فوق العاده زیاد اندازه بگیرد به زودی به فضا خواهد رفت. در مورد آن چه انتظار داریم نتایج پلانک به ما بیاموزد بعدا خواهم نوشت. اینجا فقط یک نکته می خواهم بگویم: منبع انرژی این ماهواره انرژی خورشیدی خواهد بود.

دیده اید که ماهواره ها را در کاریکاتور ها مانند خفاش می کشند؟! بال ها همان آرایه (array) باطری خورشیدی هستند!!

به کجا چنين شتابان !

2009-04-18T01:17:00.007+04:30

امروزه پيچ راديو يا دگمه ی تلوزيون را به هر طرف که می فشاری جايي نيست که خبر از رکود اقتصادی دنيا نداشته باشد. متخصصين اقتصادی هم دائما در حال هشدار دادن هستند که ممکن است حالا حالا ها اين رکود دست از سر اقتصاد دنيا بر ندارد و روز های سخت تری هم در پيش رو باشد ! من با دلايل وقوع اين پديده در اين نوشته کاری ندارم. اين موضوع در رسانه ها به قدر کافی مورد بحث قرار گرفته است. ليکن شايد بتوان اين واقعه را از زاويه ی ديگری هم ديد. با وجود اينکه خبر بی کار شدن مردم اصولا موضوع ناراحت کننده ای است، با اين حال رکود اقتصادی شايد بتواند در بهبود زيست معقول بشريت مفيد هم باشد. بياييد يک نگاه اجمالی به تاريخ تمدن ده هزار ساله در ارتباط با اين موضوع بياندازيم. در تمامی اين دوران تعادلی پايا بين بنی آدم و طبيعت پيرامون وجود داشت. در دوران شکار، بشر هم شکارچی بود و هم شکار و وسايل و ابزار آلات ساده نمی توانست اجازه شکستن اين تعادل بين خود و طبيعت را به او بدهد. دوران کشاورزی به دليل افزايش چشم گير جمعيت بشری, کفه ی ترازو کمی به طرف انسان کج شد. با اين حال انسان برای اينکه توازن را دوباره حفظ کند دست به پرورش شکار های خود در قالب دام دار زد تا پروتين خود را از اين طريق تامين کند. انسان هر بار که به دليل توسعه اين تعادل را به هم می زد دست به اقدام می شد و دوباره با بازتعريف جديد, تعادلی نو را بر پا می کرد و البته هر بار يافتن راه کار برای ايجاد نظم نوين ( بين خود و طبيعت) نياز به زمان داشت. در صد ساله ی اخير با ورود به دوران مدرنيته، شاهد توسعه ی بشر به اندازه ای بيش از رشد در همه ی تاريخ خود بوديم. در اين صده انسان پرواز کرد, به فضا رفت, هسته ی اتم راشکافت، کامپيوتر درست شد, تقريبا تمامی هيدروکربنی که طبيعت در زير خاک مدفون کرده بود را سوزاند و ...
همه ی اين اتفاقات درمدت زمان بسيار کوتاهی رخ داد. يعنی در زمانی کمتر از يک صدم تجربه ی بشری؛ و ما به هيچ عنوان فرصت برقراری تعادل جديد را نداشتيم و تنها ديوانه وارکره ی زمين را شخم می زديم و می زنيم. فکر می کنيد تا کی می توان جمعيت را با اين سرعت افزايش داد ؟ کفه ی بشر را در ترازوی طبيعت را تا کی می توان به صورت يک جانبه و خود خواهانه سنگين کرد ؟ زمان مشخصه ی تحمل طبيعت چقدر است؟ اينکه طبيعت به عمل کرد ما پاسخ خواهد داد يک امر کاملا فيزيکی است. مساله مثل مختل کردن يک سيستم است که در بستر چاه پتانسيل خود آرميده. اگر اختلال بيش اندازه باشد، سيستم ديگر به حال اول خود بر نگشته و اين برای ما می تواند به معنی نابودی باشد. بنابر اين از رکود اقتصادی دنيا ناراحت نباشيد. شايد فرصتی به ما دست دهد تا تعريف خود را از رشد و توسعه تعديد کنيم. عده ای اين نظر را مطرح می کنند که در صورت غير قابل سکونت شدن زمين, اينجا را ترک کرده و به سياره ای فرا خورشيدی خواهند رفت. به عنوان يک کيهان شناس اين خبر را بدهم که اين فکرها را می بايست کاملا فراموش کرد. فاصله ی ستارگان بسيار دور از آن است که حتی بتوان يک نفر را بدان جا فرستاد.

بياييد همين خانه ی زيبا (زمين) را با دقت و احترام حفظ کنيم. واقعا اين همه بالا و پايين پريدن و حرس زدن های بی معنی برای توليد و مصرف بيشتر, نتيجه ای جز تسريع در پايان داستان نخواهد داشت.

DAMA

2009-04-08T21:26:00.005+04:30

همان طوری که در منجوق نوشتم مرکز زلزله ای که در ایتالیا رخ داده نزدیک آزمایشگاه Gran Sassoبوده است.

در این آزمایشگاه, آزمایش های مختلفی صورت می گیرد. یکی از آنها (شاید معروف ترین آنها به خاطر نتایج بحث بر انگیزش) آزمایش DAMA است. آزمایش داما اثری می بیند که می توان به برهمکنش ماده تاریک با نمونه تعبیر کرد. اثر بادرجه اعتماد بالا (بالاتر از 8سیگما) در این آزمایش ثبت شده است !با این حال آزمایش های دیگر در آزمایشگاه های دیگر دنیا این اثر را تایید نمی کنند!! خیلی ها فکر می کنند اثر مشاهده شده در آزمایش داما نتیجه خطای سیستماتیک است. اما هیچ کس نتوانسته در این چند سال ایرادی به داما بگیرد و منشا خطای احتمالی را آشکار کند.

دیروز شوخی می کردم و می گفتم شاید زلزله منشا خطای احتمالی را از بین ببرد و از سال دیگراثری دیده نشود.

البته برخی هم اثر دیده شده را جدی می گیرند و سعی می کنند مدل هایی بسازند که مشاهده اثر در داما و عدم مشاهده آن در آزمایش های دیگر را توضیح دهد. به عنوان مثال مراجعه کنید به این مقاله. (یکی از نویسندگان این مقاله همکلاسی قدیم من در اسلک و همان کس است که من شخصیت او را در داستان بیژن و منیژه آورده بودم!)

معرفی کتاب (2)

2009-03-25T12:36:00.007+04:30

پيشنهاد داده بودم کتاب های جديد تو بازار را به هم معرفی کنيم. خيلی ممنون می شم اگر شما هم اين کار را بکنيد. دو تا کتاب جديد دستم رسيده بود اين چند روز تعطيل خواندم و لذت بردم. اولی "بادبادک باز" اثر خالد حسينی بود. نويسنده ی افغانی ساکن آمريکا که حقيقتا اثری تاثير گذاری خلق کرده و منعکس کننده درد و غم و بدبختی های مردم افغانستان و خشونت طالبان است. می شود خواندن اين کتاب را به سياست مداران غربی هم توصيه کرد!
کتاب دوم کافه پيانو يکی از کتاب های پرفروش سال 87 بود. روايت زندگی يک صاحب کافی شاپ که قبلا کار روزنامه نگاری می کرده. سبک جديد نگراش بدون خود سانسوريی است که ما معمولا دچارش هستيم. از اين کتاب به خاطر همين نکته اش خوشم آمد. لحن اين کتاب تا حدودی مردانه و به دور از نزاکت های متعارف است، بنابراين خواندن آن را برای خانم ها توصيه نمی کنم.

سال نومبارک

2009-03-21T11:50:00.003+03:30

سال نو را بر نویسندگان و خوانندگان هم وردا تبریک می گویم. امیدوارم در سال جدید خبرهای خوبی در هموردا بخوانیم و بنویسیم. خبرهایی مانند راه اندازی موفقیت آمیز ال-اچ-سی, دیدن آثار فیزیک جدید در آزمایش مگ, خبرهایی جالب از تلسکوپ فرمی , خبر تصویب نهایی آی-ال-سی و... و مهم تر از همه خبر موفقیت ها و شناخته تر شدن محققان ایرانی در جمع های بین المللی.

دو حادثه در يک روز

2009-03-14T19:44:00.002+03:30

امروز صبح که به دانشگاه رفتم دو خبر تکان دهنده هر آنچه رشته در باب طبل بی عاری (اشاره به نسخه ی نيم پيچ پزشک) ريخته بودم پنبه کرد. دو تصادف فوتی در يک روز! دانشگاه , استاد عزيز آقای دکتر ضيايی را از دست داد. استاد؛ نمونه ی يک کار آفرين دست اندرکار در صنعت بود. يکی از مهم ترين کارخانه های پلاتين که مصرف ارتوپدی کشور را تامين می کند، ايشان به راه انداخته بود و ده ها دانشجوی تحصيلات تکميلی که برای اين مملکت تربيت کرده بود. نبود ايشان نه تنها ضايعه است بر خانواده که مادر روزگار کی ديگر همچون او و يا عزيزان با ارزشی چون او را به دنيا آورد. در تشييع ايشان آوخ ها و افسوس ها فضا را پر کرده بود ولی چه فايده که از دست کسی کاری بر نمی آيد. در اتفاق دوم که پس از برگشت از مراسم ره سپاری آن بزرگوار به دانشکده خبر دار شدم، فوت يکی از دانشجويان کارشناسی ارشد دانشکده باز به دليل تصادف رانندگی و بر خورد يک اتوبوس با او در روز گذشته بود. انسان عنان از کف می دهد. چه شده در اين آشفته بازار!
بر ما چه شده که سالانه 24000 نفر به خاطر ندانم کاری خودمان قتل عام می شوند. اين آمار يعنی ده درصد کل فوتی در دنيا به خاطر سوانح رانندگی که متعلق به ايران است، در حالی که ما تنها يک درصد جمعيت دنيا هستيم. به عبارت ديگر ده بار بيش از متوسط دنيا. مشکل چيست ؟ چرا اين وضعيت درست نمی شود؟
بعضی ها را نظر بر اين است که ما هنوز از دوران پارينه- قاطر سواری به دوران نو-قاطر سواری گذر نکرده ايم و يکی دو عصر يخبندان که گذشت انشاء الله وارد دوارن جديد رعايت رانندگی خواهيم شد. بعضی ديگران را نظر بدين منوال است که اصولا ما ايرانی ها اهل رعايت و اين قرتی بازی ها نيستيم که "نرود ميخ آهنين بر سنگ". اما عده ای معقول که تاريخ تحول خودرو را مطالعه کرده اند، می فرمايند تمامی جوامع بشری آنارشيزم مخصوصا از نوع رانندگی اش را می پسندند. اما، وظيفه ی دستگاه امنيتی به عنوان حافظ جان و مال مردم است که هر خطا کاری که دست از پا خطا کرد چنان نقره داغ ( منظورم جريمه سنگين است )کند که تا ابد فکر آکروبات بازی تو خيابان و جاده را فراموش کند. اميدوارم مسئولين اگر لطفا بقيه امور کره زمين را به سامان فرمودند به اين امور کم ارزش هم برسند.

بر همکنش با محيط

2009-03-12T22:33:00.008+03:30

امروز هم نوشته ام هيچ ربطی به تخصٌصم ندارد ولی اتفاقا به بيماريی که به سراغم آمده کاملا مربوط است. حوادث و وقايع کاری در هفته ی گذشته آن چنان فشاری بر قلبم وارد کرد که سر از ناکجا آباد در آوردم. فشار هايی که به دلايل اشتباهات در رويه های اداری، سوء مديريتی و يا رفتار های ناشايست چند دانشجوی ( پلاک موقت) می بينی ولی هر کاری می کنی قادر به اصلاحش نيستی!

در اين موارد چه بايدکرد؟ آيا تمام فشارها را می بايست رو قلبت بريزی، يا بی خيال باشی؛ و يا راه ميانه را طی کرده، فقط با يک تذکر ملايم به هر گوش شنوا و ناشنوايی از صحنه دور شوی ؟

شما بگويد چه بايد کرد؟

خود آگاهی مصنوعی

2009-02-24T17:14:00.002+03:30

به دليل نوع کار پژوهشی ام در نجوم همواره مجبورم با کامپيوتر، برنامه نويسی و استفاده از الگوريتم های بهينه درگير باشم. برای من مشابهت کارکرد دنيای بی جان کامپيوتر با شبکه های عصبی بيولوژيک هيجان انگيز ترين بخش علم کامپيوتر است . حقيقتش دوست داشتم به اندازه ی کافی وقت داشتم که می توانستم به اين مقوله از علم هم وارد شوم. ولی حيف که در اين دنيای حرفه ای گری تنها می بايست همه فکر ها را در يک کاسه ريخت، بگذريم.
ببينيم بين اين دنيای بی جان و آن جان دار چه شباهتی است. در دنيای سخت افزار عمل گرها ی پايه از ترکيب دروازه هايی تعريف شده اند که مثلا می تواند عمل جمع دو عدد در آن انجام شود. ترکيب اين ريز عمل گر ها در داخل يک چيپ می تواند از تصويرگری گرفته تا خواندن و اجراء يک برنامه را در کامپيوتر عملی کند. با توجه به عمل يک رشته ی عصبی در دريافت يک سری داده های ورودی و خروج نتيجه ی فرايند تحت يک الگوريتم مشخص، به نظر می رسد بين اين دو سيستم بی جان و بيولوژيک از اين نقطه نظر اختلافی وجود نداشته باشد. دوست داشتم می شد اين هم ارزی را مثلا با انجام دادن عمل جمع توسط يک رشته شبکه بيولوژيک نشان داد. واضح است که در اين آزمايش سيگنال های باينری می بايست به صورت سيگنال های قابل فهم به يک سلول عصبی خورانده شود.
اما چرا شبکه بيولوژيک عصبی وقتی از يک حد بزرگ تر شده و پيچيده تر می شود می تواند احساس خود آگاهی داشته باشد ؟ من خود آگاهی را به اين صورت تعريف می کنم که سيستم منطقی بتواند در مقابل داده های پيچيده و بحرانی از حالت تعادل خارج شده و دوباره بتواند به حالت پايه ی خود بر گردد. داده های بحرانی را داده هايی تعريف می کنم که همبسته باشد با بقای سيستم. در مورد عمل گر های کامپيوتر با افزايش اجزا و پيچيده تر کردن آنها شايد بتوان همان جواب های ترکيبی را از آن انتظار داشت، ليکن يک چيپ کامپيوتری چيزی از بقای بهينه و نابودی نمی داند. فکر می کنيد اگر عمل گر نابودی در داخل يک سخت افزار تعريف کنيم چه اتفاقی می افتد؟ می توان سخت افزار را طوری طراحی کرد که در آن بقا به صورت محدود کردن دسته از فضای جواب ها باشد. اين جواب ها در بالاترين درجه ی اهميت قرار داده شوند و الگوريتم های شرطی طوری کار کنند که همواره جواب ها در حفظ بقای سيستم عمل کند. در اين صورت با نزديک شدن به جواب های ممنوعه الگوريتم خود را طوری عوض کند که از جواب ممنوعه دوری کند. در ضمن سيستم تعريف شده برگشت پذير هم باشد. فکر کنم بشود اين سيستم را حدالمکان شبيه سازی کرد. در اين صورت خروجی های اين برنامه مسئله بقا را همواره مد نظر خواهند داشت و اين يعنی خود آگاهی !
اگر اين استدلال درست باشد در آن صورت می توان عمل گر های خودآگاه ( زنده) در داخل يک شبکه ی سخت افزار داشته باشيم. اگر شد، فقط مواظب باشيد اين موجودات زبان بسته را با Delete کردن نکشيد !

سياهچاله ای واقعی

2009-02-13T23:21:00.000+03:30

در ياد داشت های شخصی خود کنکاشت می کردم. نوشته ای ديدم از دوران بعد از 11 سپتامبر، زمانی که لشکر کشی وسيعی به افغانستان شد. تاريخ افغانستان را اگر ورقی بزنيم پر از جنگ های داخلی و خارجی است. ليکن در يک مورد همواره افغان ها ثابت کرده اند که اشغالگر را بر نمی تابند و حرف گرچه حسابی هم باشد, به زبان زور آن را نمی پذيرند. سياست مدارن چه بهتر بود قبل از هر اقدامی در گوشه و کنار دنيا نگاهی عميق به تاريخ اقوام می انداختند. در تاريخ معاصر سه بار افغان ها تحت هجوم دول اروپايی قرار گرفتند که دو مورد آن فضاحت عميقی برای طرف متجاوزگر به همراه داشت و مطمئن هستم آخری هم به همين ترتيب خواهد بود. در سال های 1880 عملا دولت فخيمه ی انگليس با فضاحتی که تا آن تاريخ به ياد نداشت با شکستی سنگين افغانستان را ترک کرد. رويداد دوم حمله روس ها در حوالی 1980 بود که با قربانی شدن 15000 نفر از ارتش سرخ، توهم شکست ناپذيری شوروی را در داخل وخارج آنچنان شکست که ده سال بعد زمينه را برای فروپاشی آن فراهم کرد. در نهايت رخ داد نهايی ورود آمريکايی ها به افغانستان است. تصور من اين است که بودجه ی آمريکا بدون هيچ بهبودی در حال و روز افغان ها، سال های سال همانند سياه چاله ای در افغانستان مکيده و به تابش هاوکينگ تبديل خواهد شد. در طول سال های آتی اگر سياست مداران آمريکا در افغانستان به همين ترتيب به پيش روند، نتيجه ای جز تحليل رفتن پول و حيثيت برای آنها به همراه نخواهد داشت. اي کاش قدرت مندان زمانه می دانستند که حرف حسابی نه از راه مشت آهنين که با گفتمان قابل درک است و به عوض تفهيم با لوله ی تفنگ، بودجه ها صرف رفاه و آموزش و بهداشت مردم افغان می شد تا عقلانيت متجلی شده و دنيای بهتری فراهم آيد.

بشريت درآستانه ی سقوط

2009-01-16T21:29:00.003+03:30

در روز های اخير همه شاهد قتل عام بچه ها و مردمان بی گناهی در غزه بوديم. اندوه و غم اين رويداد ها دل همه را به درد آورده، در حالی که تنها می توانيم شاهد اين قصابی باشيم. بله تنها شاهد!
اخيرا Michael Heart نويسنده و آهنگ ساز قطعه ی زيبايی را اجرا کرده که حقيقتا بيان کننده عمق فاجعه است. می توانيد در اين سايت قطعه را گوش دهيد.

http://www.arabisto.com/article.cfm?articleID=28209

رتبه بندی دانشگاه ها

2008-12-19T10:21:00.003+03:30

رتبه بندی دانشگاه ها از طريق نهاد های بين المللی يکی از روش های مناسب برای يافتن نقاط ضعف يک مرکز آموزشی-پژوهشی است. رتبه بندی سالانه ی دانشگاه ها بهانه ای شد برای تشکيل کميته ای دراين خصوص تا نقاط ضعف و قوت دانشگاه در آن بحث شود. من جلسه های مربوطه به اين کميته را يکی از مفيد ترين هم انديشی هايی ديدم که تا به حال شرکت داشتم. دليل آن نداشتن هيچ نوع نفع شخصی و حاکميت عقل و استدلال در اين جلسات بود. به هر حال سياست گذاری و رفع نقايص يک دانشگاه فرآيندی ديناميک و پويا است که نه به خاطر رتبه بندی که لازمه ی بقای هر موجودی است. ای کاش رويه ای بی طرف برای کيفيت سنجی عمل کرد جماعت آکادميک به عنوان اعضای يک دستگاه آموزشی-پژوهشی هم وجود داشت !
به هر حال امسال نتيجه ی رتبه بندی ها، دانشگاه صنعتی شريف را در وضعيت مناسب تری در زمينه ی تکنولوژی نشان می دهد. رتبه جهانی امسال در اين زمينه 165 ام شد.

گزینش

2008-12-17T13:03:00.003+03:30

از زمانی که دولتهای دیگر شروع به انگشت نگاری٫ به دست آوردن و نگه‌داری‌ی داده‌ها در مورد ایرانی‌ها کرده‌اند٫ آسمان دنیای اینترنت را پاره کرده‌ایم که چرا رفتار آنها انسانی نیست؟ اما مگر خودمان با شهروندان ایرانی چه‌گونه رفتار می‌کنیم؟

سالهاست که اداره‌ای عریض و طویل به نام اداره‌ی گزینش وجود دارد. وظیفه‌ی این اداره در یک کلام حذف کسانی است که دوست دارند. دانش‌جویان گزینش می‌شوند٫ اساتید گزینش می‌شوند و همه گزینش می‌شوند. بیش‌ترین اعتراض به گزینش این است که چرا گزینش این همه طول می‌کشد٫ لطفن اداره‌ی گزینش را بزرگتر کنید تا گرینش سریع‌تر شود.

اما گزینش چیست؟ ایران قوه‌ی قضاییه دارد. تنها دادگاه پس از بررسی‌هایش حق دارد فردی را از چیزی منع کند. پس چرا دولت ایران سالهاست افرادی که هیچ پرونده‌ی قضایی‌ای ندارند از حقوق و چیزهایی منع می‌کند؟ اگر گزینش بر اساس قانون اساسی‌ی جمهوری‌ی اسلامی ایران است به من بگوید چه گونه وجود گزینش را بر اساس این قانون توجیه کرده‌اید؟ اگر فریاد وا-اسلاما سر می‌دهید٫ باید بگویم: اگر آزاده نیستید دستِ کم مسلمان باشید و خوب کتاب و دینتان را مطالعه کنید و به آنها عمل کنید.

چرا نباید نهضتی را راه‌ بی‌اندازیم و بر اساس قوانین خود ایران دولت را مجبور به تعطیل کردن گزینش کنیم. هر جایی که تحقیقی در مورد فردی خواست مستقیم از قوه‌ی قضاییه استعلام کند ببیند آیا دادگاهی آن فرد را از چیزی منع کرده است یا نه

پی‌نوشت- وقتی به اداره‌ی پلیس ایتالیا می‌روی تا انگشت نگاری شوی٫ به عزتت برمی‌خورد. اما چون شهروند آن جا نیستی قبولش می‌کنی. اما وقتی کشور خودت بر خلاف قانون کشورت٫ صلاحیت تو را به وسیله چند هویچ پخته یا لبو وارفته تعیین می‌کند٫ به انسانیت و شخصیت تو سیفون کشیده می‌شود و آنها بی چون و چرا به فاضلاب می‌روند!

بییییییییییپ بیییییییییییییییپ: شوتیم

2008-12-13T11:25:00.008+03:30

وقتی هلند دانش‌جویان ایرانی را از تحصیل در رشته‌هایی منع می‌کند[+] دنیا را روی سرمان می‌گذاریم و داد می‌زنیم که دنیای آکادمیک دنیایی آزاد است٫ اما شرم باد بر غربیان که به این فهم نرسیده‌اند.

وقتی فرانسه به چند نفر ما ویزا نمی‌دهد٫ آسمان را به زمین می‌آوریم که شما نفهم‌ها چرا نمی‌فهمید دنیای آکادمیک آزاد است. آنقدر که در شناخته‌ترین مجله‌های علمی مقاله‌ای در این مورد چاپ شود [+].

اما چرا وقتی خودمان آنانی از ما که به زبان ما حرف می‌زنند٫ اصلن تا مدتی پیش تحت یک حکومت بوده‌ایم٫ را از ورود به دانش‌گاهها منع می‌کنیم٫ ساکت می‌مانیم؟[+] به نقد و تفحص این امر نمی‌پردازیم. من هیچ نوشته‌ی کنکاشانه‌ای در این مورد هم ندیده‌ایم. چرا مثلن انواع و اقسام مجله‌‌های پژوهش ایران نقدی بر این رفتار نمی‌نویسد؟ چرا ویرایش‌گران مجله‌های ایرانی سخنانان آنانی که از دانش منع شده‌اند را انعکاس نمی‌دهند.

این افرادی از کشورهای هم‌سایه‌ی ایران که در ایران هستند٫ با دقت خوبی به‌ترین‌های آنها هستند که به این جا آمده‌اند. آن فردی که در شرایط نابرابر موفق می‌شود در رقابتی برنده شود٫ حیف است اگر از دست برود و ما از او استفاده نکنیم. استفاده هم نکردیم مهم نیست٫ بگذارید نمایندگان و متخصصان و قدرتمندان آینده‌ی کشورهای هم‌سایه درس خوانده‌ی ایران باشند.

آزادی‌ی آکادمیک ؟ یک بام و دو هوا؟ استانداردهای دوتایی؟

پی‌نوشت- به این نوشته‌ی باغ بهار و لینکهایش نیز نگاهی بی‌اندازید.

ای روزگار ....

2008-12-10T17:03:00.000+03:30

چند وقت پیش رفتم اتاق یکی از دوستان. میم سین مشغول طراحی پوستر همایش ملی سیستمهای الکترونی همبسته قوی بود. الحق هم خوب چیزی درست کرده بود. امروز در پژوهشگاه همون پوستر رو روی دیوار دیدم. نزدیک‌تر که رفتم، دیدم عین میم و نام یک شرکت به عنوان طراح در گوشه پایین سمت چپ پوستر به صورت عمودی در حاشیه سفید نقش بسته.
پول که نمی‌دید، لااقل احترام کسایی رو که مجانی کار می‌کنند رو نگهدارید.

انجمن فیزیک

2008-12-04T20:39:00.001+03:30

اولین باری که با انجمن فیزیک ایران برهمکنشی داشتم، کنفرانس دانش آموزی فیزیک سنندج بود که به عنوان دانش آموز شرکت کرده بودم. این اولین تجربه من از یک گردهمایی علمی بود. بعدها هم که به دانشگاه اومدم و فیزیک خوندم، بارها و بارها با همکلاسیها به صورت رسمی یا چتربازی در برنامه‌های مختلف انجمن شرکت کردیم، که اونهام برای خودشون ماجراهایی بودند، سفر با قطار و اتوبوس، گل یا پوچ، پانتومیم، حوض و آب و قوطی نوشابه به همراه ناخالصی و .... (اون موقع هنوز مافیا اختراع نشده بود).
اون اولها که به کنفرانس فیزیک می‌رفتیم، چیز زیادی از سخنرانیها دست گیرمون نمی‌شد. که طبیعی هم بود. با پاس کردن فیزیک یک و دو که نمی‌شد از کار پژوهش سر در آورد. اما همینطور که بزرگتر می‌شدیم و درسهایی بیشتری پاس می‌کردیم، از سخنرانیهای بیشتری سر در می‌آوردیم. با ذوق بچه‌هایی که تازه راه رفتن، نوشتن یا خوندن رو یاد گرفته بودند برنامه کنفرانس رو نگاه می‌کردیم و بین سنخرانیهای موازی، اونی رو که جالب‌تر و قابل فهم‌تر بود انتخاب می‌کردیم. تنها یک قسمت بود که جذابیت چندانی نداشت. اونم انتخابات هیأت مدیره انجمن بود. به ما که ربطی نداشت ....
اما امسال دوباره داره انتخابات برگزار میشه. با این فرق که اینبار نامه رأی گیری برای من هم اومده. خیلی از شما همسفرهای قدیمی هم شرایطش رو دارید که رأی بدید، فقط کافیه که برید و عضو انجمن بشید.

عشق یعنی شکست خود به خود تقارن

2008-12-03T00:17:00.000+03:30

دو* دختر** متوسط و معمولی داریم به نامهای شهین و مهین***. هیچکدام از این دو برتریی بر دیگری ندارد. در نتیجه شما به عنوان یک خواستگار نمی‌توانید هیچ دلیل منطقیی برای انتخاب یکی بر دیگر بیابید. این یعنی اینکه در اینجا یک تقارن داریم.
اما با گذشت زمان، شما ممکن است که خود به خود عاشق یکی از این دوتا شوید. آن وقت به چشم شما، آن یکی بهترین دختری است که تا کنون خداوند آفرید است. به این نیز می‌گویند شکست خود به خود تقارن.

* دو یا بیشتر.
** اگر دوست دارید می‌توانید پسر فرض کنید.
*** می‌توانید فرض کنید که پسرهای مفروض سعید و کریم نامیده می‌شوند.

آرزو های بزرگ

2008-12-03T00:10:00.007+03:30

ظهر، سر ناهارِ دانشگاه علاوه بر صرف غذا مهم ترين تبادلات فکری ِ نزديک به 400 هيئت علمی دانشگاه رخ می دهد. واقعه ای مهم و منحصر به فرد که در کمتر محيط آکادميکی نمونه اش را داريم. روزانه اين جماعت سر ميز ناهار می نشينند و از همه جا صحبت می کنند. از حل و فصل مسائل صنفی تا بحث های داغ اجتماعی . برای من اين يک ساعت از لذت بخش ترين اوقات کاری ام است. حرف هايی نو، حرف هايی با سليقه های فکری ِ متفاوت از جامعه ی فيزيک که برای اولين بار می شنوی. آنها هم جالب اند و هم الهام بخش. گفتگو با جماعت کامپيوتريست و پيشرفت های شگرف در سخت افزار و ارزانی روز به روز ِآنها اين سوال را برای من مطرح کرد که جهش بعدی بشر در تکنولوژی چيست ؟ کامپيوتر ها تا چه درجه ای از ظرفيت و سرعت می توانند رشد کنند؟ آيا اين انقلاب تکنولوژيک به پايان خود نزديک شده و يا ما در اول راهيم؟

از ديد گاه کسانی که در زمينه ی کامپيوتر های کوانتمی کار می کنند شايد انقلاب ديگری با ظهور آنها رخ دهد. اما يکی از آرزوهای ديرين من که می توانم تصور کنم، شروع انقلاب روبوتيک است. کامپيوتر ها، دنيای ما را از جهت تبادلات اطلاعات و محاسبات عوض کردند. در اين فرايند کامپيوتريزه شدن، از جنبه ی اقنصادی جوامعی با سرمايه گذاری در اين زمينه توانستند خود را به مدد اين وسيله از دنيای سوم به توسعه يافته ارتقاء دهند. اين تحولات، فرهنگ جديد جامعه ی اطلاعات را هم به همراه خود داشت. جامعه ای که بسياری از هنجار های پيشين شکسته و هنجار های جديدی ظهور و جای گزين آنها شدند.

حال سوال من اين است که درصورت بروز انقلاب ربوتيک چه تحولات بنيادين را می توان برای بشريت تصور کرد ؟ جامعه ای که در آن ربوت ها با پذيرفتن برنامه توسط صاحبان آنها آشپزی می کند, کشاورزی می کند, ساختمان می سازد و حتی برای صاحب و صاحبان خود می جنگند. دنيای فردا دنيای عجيبی خواهد بود. آيا ما انسان ها همانند فلاسفه يونان کارمان تنها فکر کردن خواهد بود؟. آيا اين انقلاب نياز انسان را به همنوعش تحليل خواهد داد ؟ بعضی از اين سوالات بسيار خشن و ناراحت کننده است که من از طرح آنها اجتناب می کنم.
قطعا اگر دنيای آينده دنيای رشد فکری و اخلاقی انسان نيز باشد، اين حادثه، حادثه ی مبارکی است. قطعا با سپردن کارهای يدی به ماشين های خستگی ناپذير دنيای آباد و به دور از گرسنگی و بی خانمانی خواهيم داشت. به شرط آن که ...

آی نفس کش! (۲)

2008-11-29T23:59:00.000+03:30

خوب، مثل اینکه اوضاع خیلی هم بد نیست و چند نفری اونقدری خوب و درست درس می‌دهند که کلاسهایشان ارزش ضبط و ثبت شدن را داشته باشد. اما حالا یک سوال دیگه، سیستم با چنین استادی چطور برخورد می‌کنه؟ مثلا اگه استادی باشه که درس دادنش دو برابر بهتر از متوسط باشه دست مزدش هم دو برابر متوسط خواهد بود؟
یا مثلا بهش تخفیف بدن و ساعت‌های موظفش رو نصف کنند؟

ديواری بر روی جماعت آکادميک

2008-11-21T15:26:00.003+03:30

در يک سال اخير تقريبا ارتباط من با دنيای خارج از طريق شرکت در همايش ها و کنفرانس های علمی قطع شده است.

تجربه اول من بورس پژوهشی بود که از

Royal Society

به همراه يکی از همکاران علمی ام در دانشگاه سنت اندروز اسکاتلند گرفته بودم. سفارت انگليس با هزار دليل قابل توجيه برای خود از دادن رواديد سرباز زد. دليل آنها اين بود که ما تنها برای شرکت در کنفرانس ويزا می دهيم وهمکاری علمی از نوع

visitor

ظاهرا برای کارمندان اين سفارت تعريف شده نيست. مخصوصا کارمندان ايرانیِ کاسه ی داغ تر از آش که در دست به سر کردن ارباب رجوع مهارت تمام دارند . البته رفتارآنها مودبانه است و جواب نه را به صورت در خواست مدارکی بی معنی و بی ربط از شما خواهند داد. اخيرا سفارت فرانسه هم با جماعت آکادميک رفتار مناسبی را پيشه نکرده و اعتراض های سياسی خود را به صورت فشار بر اين قشر به صورت ندادن ويزا ابراز می کند. همين ماه ژانويه کنفرانسی در پاريس برگزار می شود که تصادفا من جزء کميته ی علمی آن هستم، ولی با اين زمان های ملاقات دو ماهه اميدی به شرکت در اين کنفرانس را نمی بينم. بدين معنی که دو ماه بعد مدارک شما را می گيرند تا برای شما پرونده تشکيل داده و درخواست شما بررسی شود. مدارک به پاريس ارسال می شود تا جواب نهايی که رويه ای سه ماهه برسد. بنابراين شما می بايست پنج ماه قبل از مسافرت اقدام بکنيد.

پيشنهاد من برای گريز از اين درهای بسته به قرار زير است:

از افرادی که قصد همکاری با آنها را داريم دعوت به عمل آورده و با دادن هزينه مسافرت آنها همکاری مان را در ايران انجام دهيم. اين روش را من در اين يک سال پيشه کردم و اين سياست تا حدودی توانسته مشکل عدم برخورد نزديک از نوع اول را حل کند. در اين نوع دعوت ها اگر برای ميهمان برنامه های آموزشی هم ترتيب بدهيد بازده کاری به مراتب بهتر هم خواهد بود و دانشجو ها هم می توانند از حضور ميهمان خارجی استفاده کنند.

راه دوم نوشتن يک طومار الکترونيکی و ارائه آن به مجلات معروف مانند

nature

است. قطعا انعکاس اين خبر می تواند در رفتار کنسولگری ها موثر باشد.

راه سوم که نياز به انتظاری بلند مدت دارد، اميد به توسعه ی صنعت هولوگرام و حضور مجازی مردم در کنفرانس ها است. اين مورد فقط به صورت يک ايده ی فانتزی به ذهنم رسيد ولی در آينده ی دور شايد دست يافتنی بوده و مردم به اين طريق بتوانند بدون مسافرت و اتلاف وقت در صف های طولانی سفارت خانه ها در کنفرانس ها شرکت کنند

آی نفس کش!

2008-11-17T22:40:00.000+03:30

چند تا استاد در دانشکده خودتان، یا اصلاً در کل ایران، می‌شناسید که جرأت داشته باشند صدا و تصویر کلاس درسشان را در طول یک ترم ضبط کنند و بعد هم مانند والتر لوین، پل بلوم یا خیلی‌های دیگر آن را روی یک وبسایت بگذارند تا همگان بتوانند ببینند، یاد بگیرند و یا احیاناً قضاوت کنند؟

از کوزه همان برون تراود که در اوست

2008-10-27T21:00:00.001+03:30

ناوردا مطلب مهمی را مطرح کرد. حقش این بود که این مطلب را در کامنت ها بنویسم اما احساس کردم کامنتها جز دو سه مورد از بحث اصلی منحرف شده اند.

حدود ۱۵ سال پیش که دکتر بهرام مشحون چند بار برای تدریس فشرده نسبیت و گرانش به ایران سفر کرده بود در آخرین جلسه تدریس خود در مورد فیزیک ایران حرفی زد با این مضمون : راستش من چند بار به ایران آمدم به امید اینکه فیزیک واقعی در ایران راه بیافتد. فیزیک واقعی این است که آدم توی آزمایشگاه یک آزمایش یا اندازه گیری انجام بده و برای درک آن مدل سازی کنه و کارهای نظری انجام بده. این کار با سختی و مشقت همراه است ...

چون پژوهش فیزیک در ایران عمدتا معطوف به فیزیک نظری بوده برداشت من این بود که ایشان از سمت و سوی این پژوهش های نظری رضایتی نداشت یعنی آنرا از پژوهش جهانی جدا می دید. باوجود اینکه نظر ایشان هم یک برداشت شخصی بوده معتقدم فیزیک واقعی فیزیکی است که در جهت پاسخ دادن به یک یا چند پرسش مهم و واقعی باشد. تشخیص این امر نیز به عهده جامعه علمی است. باید واقعیت را بپذیریم که هر شاخه ای از فیزیک - و علوم بطور عام - در هر مقطعی از زمان الزاما به اندازه گذشته با اهمیت نیست. بسیاری از گروههای پژوهشی در نجوم رصدی که بر روی خورشید متمرکز بودند و چند دهه گذشته را در اوج سپری کرده اند امروزه شرایط دشواری را سپری می کنند. ابزارهای رصدی و تجهیزات همراه در حال تغییرند و این به معنی تغییر روشهای داده گیری و داده پردازی است و نظریه پردازان هم از این قاعده مستثنی نیستند. شبیه سازی یا محاسبات عددی برای این نیست که کسی برایمان هورا بکشد بلکه ابزار کار هستند و اگر کسی نتواند خود را با این موج همراه کند حرف چندانی برای گفتن نخواهد داشت.

راه دیگر همان است که یکی از اساتید فیزیک نظری کشور حدود ۱۰ سال پیش مطرح کرد: در ایران ما باید مسایل فیزیک را خودمان طرح و به آنها پاسخ دهیم.

در اینصورت دیگر ارتباط ما به جهان اطراف تقریبا قطع می شود البته اگر بتوانیم مکتب سازی کرده و آنرا صادر کنیم به شرط آنکه از آن استقبال شود موفق بوده ایم. زمانی که کم می آوریم یا خسته می شویم ( و من معتقدم واقعا خسته کننده نیز هست)‌ سراغ این نظریه ها می رویم. دانش آموختگان خودمان را بمحض فارغت استخدام می کنیم و خیلی کارهای دیگر که در دنیا رایج نیست. اینها یک سری راه حل های موضعی و مقطعی است و معتقدم از این کوزه همان برون تراود که در اوست.

موفقیت نسبی نظری کاران و مولد بودن آنها در ایران ( البته در یک شیوه ارزیابی خاص)‌ باعث شده دانشجویان ، فیزیک نظری ( و عمدتا محاسبات تحلیلی) را فیزیک واقعی شناخته و حتی از اینکه نتوانند در این شاخه پژوهش کنند احساس گناه کنند. این برداشت طبیعی است چون بیشتر اساتید موفق فیزیک هم به این موضوع اعتقاد دارند. یعنی چیزی بیش از این را ندیده اند! لذا نباید دانشجویان یا حتی اساتید را به عدم شناخت صحیح ملامت کرد چون چنین امکانی وجود نداشته. یادمان نرود که تا همین چند سال پیش بدلیل مشکلات مالی برخی اساتید برای دریافت چند صد دلار حق ماموریت به کنفرانس ها می رفتند. هنوز میزان تدریس اساتید در ایران چند برابر آن در کشورهای توسعه یافته است و هنوز دانش آموختگان به محض دریافت دکتری و بدون اینکه محققین مستقلی شوند یا حتی یک دوره پسا دکتری سپری کنند بر کرسی تدریس می نشینند. مسافرت های پژوهشی دشوارتر می شوند. سرمایه گزاری در فیزیک تجربی تقریبا هیچ است و ...

آخر اینکه با سرعت اینترنت ۱۲۸ کیلوبیت در ثانیه فیزیک نظری شاید راه طبیعی پژوهش در فیزیک باشد.

فیزیک آموزهای ایرانی و فیزیک واقعی

2008-10-25T20:21:00.002+03:30

کار کردن با دانش جوهای ایرانی فیزیکی ای که تازه از ایران آمده اند کار بسیار دشواری است، و این دشواری بیشتر به خاطر مسایل جانبی و غیر علمی است تا به خاطر تفاوت سطح علمی. بر خلاف بسیاری از دانش جویان کشورهای دیگر که به دنبال یک مساله ی خوب برای حل کردن هستند، دانش جویان ایرانی ای که تازه از ایران می آیند کاری به خوب و قابل حل بودن مساله ای که قرار است چند ماه یا سال آینده شان را با آن سر کنند ندارند. آن ها به دنبال این هستند که کاری که می کنند «فیزیک واقعی» باشد، کار برنامه نویسی زیادی نداشته باشد (وگرنه آن را کار فیزیکی حساب نمی کنند)، عملی نباشد (چون باهوش ها کار عملی نمی کنند)، داده کاوی نباشد (چون فیزیک نیست) و مهم هم نیست که نتیجه ی کارشان قابل مشاهده و قابل اندازه گیری باشد یا تنها محاسبه ای باشد روی کاغذ. بسیاری از رشته های فیزیک روز در دنیای امروز همه ی مولفه هایی را دارند که این دانش جویان آن را بد می شمارند: مسلط بودن به زبان های برنامه نویسی در بسیاری از شاخه های فیزیک برتری بزرگی به شمار می آید و حتی پیش کسوت ها هم معمولا دست کم یک زبان برنامه نویسی را خیلی خوب بلدند و به کار می برند، کار کردن با داده ها و به دنبال مشاهده پذیرها رفتن یکی از مهم ترین ویژگی های دانش فیزیک امروز است. درصد زیادی از فیزیک پیشگان روی مسایلی کار می کنند که ممکن است عناوین دهان پرکنی نداشته باشد، ولی نتایج کارشان بسیار با ارزش است. بسیاری از دانش جویان تازه کار ایرانی این کارها و این زحمات را کوچک می شمارند. چنین برداشت نادرستی از دانش روز باعث سردرگمی دانش جویان ایرانی تازه کار می شود. زمان زیادی را صرف گشتن به دنبال کسی می کنند که فیزیک واقعی کار کند و در نهایت نا امید می شوند که به جز عده ای استاد بازنشسته، کسی کاری را که از دید آن ها فیزیک واقعی باشد انجام نمی دهد. ریشه ی برخی از این تصورات نادرست را می توان در دستگاه آموزشی ای که همه ی ما در آن بزرگ شده ایم جست ولی باید راه های بهتری به جز «تغییر بنیادین نظام آموزش فیزیک کشور» که بیشتر به شعارهای سیاسی می ماند هم وجود داشته باشد. آیا شما هم تجربه های مشابهی داشته اید؟ (من در یکی دو سال گذشته کمتر با دانش جویان فیزیک خوان ایرانی سر و کار داشته ام و ممکن است تجربه ام مربوط به گذشته باشد)، اگر چنین مشکلی واقعی است، به نظر شما چگونه می توان در چارچوب دستگاه آموزشی موجود این مشکل را برطرف کرد؟

نگاه استراتژيک به دانشگاه های مادر

2008-10-18T19:13:00.013+03:30

امسال هم گذشت و نتيجه ی رتبه بندی دانشگاه ها، رتبه ای بهتر از پارسال را برای دانشگاه شريف در پی نداشت. به دليل عضويت در کميته ی ارتقاء وضعيت کيفی و کمی دانشگاه مسئله ی به روز کردن اطلاعات دانشگاه صنعتی را تعقيب کرده و برای انتشار نتايج امسال روز شماری می کردم. هر چند نتيجه ای بهتر از رتبه ي منشر شده در انتظار من نبود ! حال پس از انتشار نتايج از خود می پرسم: چرا وضعيت دانشگاه های مادر به درجه تنزل يافته ؟ چرا در ليست 600 دانشگاه اول دنيا فقط نام دو دانشگاه از ايران آن هم با رتبه های ضعيف ديده می شود ؟ پس شعارهايی که برای اعتلای علم و آموزش عالی داده می شود چه شد ؟ مشکل کجاست ؟ آيا با دست خالی و بدون حمايت واقعی دولت از دانشگاه های مادرِ کشور می توانيم به رقابت با دانشگاه های معتبر آمريکا و حتی دانشگاه های تازه تاسيس منطقه مانند دانشگاه "پادشاه فهد" که امسال به رتبه 385 ارتقاء يافته، برويم؟
جواب من اين است: البته که می توان در اين رقابت قدم نهاد. ما هم پولش را داريم و هم متخصص های نسبتا خوبش را. صريح بگويم مشکل واقعی را من در نگاه دولت به دانشگاه های مادر می بينم. برای مثال اختصاص دادن بودجه هايی تقريبا يکسان برای دانشگاه های ريز و درشت به هيچ وجه نگاه استراتژيک به آينده علوم و فنون و رعايت عدالت در کشور نيست. اين نوع ساده انگاری به حدی است که امسال اين دانشگاه ها را تنها متعلق به مردم بومی منطقه پنداشته و غالب وردي هاي دانشگاه دانش آموزان بومي منطقه بودند. عدم نگاه استراتژيک به تقويت دانشگاه های مادر بزرگترين ضربه ای است که بر پيکره ی آموزش عالی ما وارد آورده و متاسفانه مديران دست اندر کار تصميم دارند در باغ آموزش عالی درختان تنومند چنار را چنان آبياری کنند که نهال های تازه جوان را. نتيجه اش خشک شدن درختان تنومندی خواهد بود که چندين دهه ريشه در خاک آموزش عالی اين کشور داشتند. حتی کشور هايی مانند شوروی سابق که شعارهای يکسان سازی ورد زبان آنها بود، وقتی پای آموزش عالی به ميان می آمد تنها بر روی چند مرکز و دانشگاه مادر وآن هم با نگاهی استراتيژيک سرمايه گذاری های مهمی را انجام می دادند. نتيجه کار (در زمينه فيزيک که رشته ی کاری من است)، به وجود آمدن مراکزی مانند انستيتو لاندائو، انستيتو لبدوف، انستيتو کورچاتوف و دانشگاه مسکو شد که در طول چند دهه تقريبا تغذيه کننده کل علوم فيزيکی برای ساير دانشگاه ها کشور بودند. اين مراکز به عنوان موتور علمی علاوه بر توليد يک دوجين نوبليست، افرادی چند که تاثير گذار بر معادلات قدرت در دنيا بودند را تربيت کرد. بياييم از تجربه دنيا استفاده کرده و اگر جرعه ای پول در مشك داريم آن را بهينه و در جای مناسب سرمايه گذاری کنيم که همه را از آن فايده خواهد رسيد.

جایزه‌ی علمی‌ی نوبل

2008-10-12T16:15:00.009+03:30

جایزه‌ی نوبل امسال در فیزیک به دو بخش تقسیم شده است. نصف جایزه به نامبو داده شده است. نامبو فهمید که در نظریه‌ی میدان‌های کوانتمی کم‌ترین حالت انرژی می‌تواند با شکست تقارن به دست بی‌یاید. بخش دوم جایزه مربوط به وجود سه خانوانده‌ی کوارکها است. در طبیعت سه خانواده کوارک دیده‌ایم. هر خانواده از دو عضو تشکیل شده است. خانواده‌ی کوارکها عبارتند از: بالا-پایین٫ افسون -تعجب٫ سر-ته. تا دهه‌ی هفتاد میلادی مردم تنها دو خانواده‌ی کوارک را می‌شناختند: کوارکهای بالا-پایین٫ افسون- تعجب. نیکلا کابیبیو تشخیص داد که خانواده‌ی کوارکها می‌توانند با هم مخلوط شوند. او نشان داد که مخلوط شدن دو خانواده‌ی کوارک تنها با یک پارامتر توصیف می‌شود. این پارامتر زاویه‌ی کابیبو نامیده می‌شود.

در طبیعت تقارن پاریته-بار شکسته شده است. یعنی اگر در سطح ذرات (به مفهومی) تمام بارهای مثبت و منفی را با هم عوض کنید٫ راستگرد-چپگرد را با هم عوض کنید به آن چه که از آن شروع کرده‌اید نمی‌رسید. هنوز هم من قاطعانه ادعا نمی‌کنم چرا طبیعت این گونه است. این یک سوال مهم در دهه‌ی شصت-هفتاد بوده است و هنوز هم هست. زاویه‌ی کابیببو تقارن پاریته-بار را نمی‌شکاند.

مدتی بعد‌تر از کار کابیببو٫ کبایاشی و ماسکاوا گفتند اگر سه خانواده کوارک داشته باشیم٫ مخلوط شدن کوارکها با سه تا زاویه کابیببو و یک پارامتر دیگرتوصیف می‌شود. این پارامتر باعث شکست تقارن پاریته-بار می‌شود. پس اگر دستِ کم سه خانواده کوارک داشته باشیم این امکان را داریم که بخشی از شکست تقارن پاریته-بار را با یک پارامتر در مدل استاندارد ذرات توصیف کنیم.

کمیته‌ی نوبل نیمی از جایزه‌ی نوبل را به کبایاشی و ماسکاوا داده است. اما به نظر می‌اید-به علاوه نوشته‌های زیاد دیگری - که فهمیدن مخلوط شدن کوارکها و چه‌گونه‌گی توصیف کردن مخلوط شدن کوارکها خودش گام بزرگی است. کبایاشی و ماسکاوا هم کار زیبایی انجام داده‌اند. آنها ساختار مطالعاتی کابیببو را به بیش از دو خانواده کوارک بسط داده‌اند و نتیجه‌ی سیستماتیک ریاضی از آن گرفته‌اند. این بی‌انصافی است که به کبایاشی و ماسکاوا جایزه‌ی نوبل بدهند اما به کابیببو جایزه‌ای ندهند!

علم و رسانه

2008-10-06T20:35:00.006+03:30

دوست گرامی سهراب در نوشته اخیر خود به حق از صدا و سیما گله کرده است. اساسا وقتی از اعتماد جامعه علمی به رسانه ها کاسته شود و پژوهشگران حرفه ای نتوانند یا نخواهند یافته های خود را در اختیار رسانه ها قرار دهند رسانه به پاتوق تبدیل می شود. اما همه اشکال از زسانه ها نیست. رسانه ای شدن شخاص یک اشتیاق شخصی نیز هست و کثرت این اشتیاق یک آسیب جدی دهه کنونی و ما قبل آن است. این خودخواهی است که عده ای خود را تنها کارشناس می دانند و عیب بزرگی برای رسانه ها است که مدام از این عده استفاده کنند.

نکته دیگر این است که تهیه برنامه های علمی بی خطر است یعنی آنچه گفته شود نیازی به تکذیب ندارد!‌ مثل تخصص پوست در پزشکی، کسی از درمان بد نمی میرد! البته اشتیاق جامعه بشدت جوان ایران هم مخاطبان زیادی را برای برنامه های علمی فراهم کرده است. همه این ها دست به دست هم می دهند تا کیفیت فدای کمیت شود. اما با وجود این کارهای با ارزشی هم صورت گرفته است.

انتقاد از صدا و سیما و رسانه ها بطور کلی جدی ، لازم اما کافی نیست. فکر می کنم خود جامعه علمی هم باید در این راه پیشقدم شده و بنحوی اطلاعات درست را در اختیار رسانه ها قرار دهد. در این صورت راه برای عده ای که از رسانه ها بهره برداری می کنند بسته خواهد شد و مدیران رسانه ها نیز این را درخواهند یافت که هر برنامه ای که تهیه می کنند در معرض ممیزی و داوری متخصصین بوده و اشکالات آنها را برملا خواهند کرد. از طرفی رسانه ها باید بدانند از چه منبعی باید برای تامین برنامه های خود کمک بگیرند چون در هرشاخه از علوم و فنون متخصص ندارند و امکان بهره گیری تمام وقت از متخصصین را ندارند. نتیجه اینکه این موضوع نیاز به بحث و بررسی ویژه ای دارد و باید دید مشکل رسانه ها سهل انگاری است یا یک مشکل ذاتی و جدی که نیازمند تغییر روشها در برنامه سازی است.

در این مورد پیشنهاد من ایجاد دفاتر رسانه ای در دانشگاهها،‌ موسسات علمی پژوهشی و انجمن های علمی است که فکر می کنم بخشی از مشکلات را حل کند. مطلبی دو صفحه ای نوشته و در سایت زیر گذاشته ام. خوشحال می شوم نظر دوستان را در این مورد بدانم.

http://www.astro.ljmu.ac.uk/~hgk/pressrelease1.pdf

برخورد غير حرفه ای صدا و سيما با علم

2008-10-02T08:50:00.006+03:30

با وجود تلاش بعضی از شبکه ها ی تلوزيونی ايران در پوشش اخبار و پخش برنامه های علمی ، با اين حال بعضی رفتار های غير علمی آنها نه تنها کمکی به اشاعه ی علم نکرده، بلکه در بعضی موارد می تواند در انتقال مفاهيم علمی مردم را دچار سردرگمی هم بکند. يکی از اين موارد دوبله ی برنامه های علمی از زبان اصلی به فارسی است. اخيرا چند برنامه بسيار عالی در مورد پيدايش کيهان که گستره ی وسيعی را از انرژی های بالا تا کيهان فعلی شامل بود در شبکه ی آموزش پخش شد. ولی متاسفانه تقريبا اکثر اصطلاحات ترجمه ی درستی نداشتند و يا اگر ترجمه ی درستی داشت، گوينده آن را درست بيان نکرده بود. برای مثال برای Supernova مترجم نوشته "ابرنواختر" و گوينده خوانده بود "ابرِ نواختر" که اگر دوباره آن را به انگليسی بر گردانيم می شود"Nova-Cloud " و يا برای “String Theory”، گفته بود" نظريه ی رشته " و مثال های زياد ديگر از اين نوع که جالب بودند. خوب سوال من اين است که صدا و سيما با اين همه بودجه و تشکيلات چرا قادر نيست برای ويرايش و بازنگری دوبله ها از اهل فن استفاده کند ؟

البته صدا و سيما از اهل فن استفاده می کند ولی از نوع خاصش ! مثلا در زمينه ی کاری خودم که نجوم است غالب روزها جماعتی را برای برنامه های نجومی دعوت می کنند که اکثرا خبرنگار های علمی و يا افرادی هستند که به صورت آماتوری اين شاخه را دنبال کرده اند. البته من مخالف دعوت از اين افراد نيستم، ليکن بعضی مواقع اين جماعت به خود اجازه می دهند به هر سوال مجری جواب داده و جلوی دوربين برای خودشان تئوری بسازند. اين افراد هيچ وقت در کلام خود دقت لازم را نداشته و برنامه هايی با مخاطب چند ميليونی را با گپ ها ی دوستانه اشتباه می گيرند. جالب است بدانيد چند روز پيش پزشکی که معمولا در همه چيز اظهار نظر می کند، در مورد جامعه ی نجوم ايران حرف های جالبی می زد ... بماند.
اين دو، نمونه هايی از برخورد غير حرفه ای صدا و سيما با مقوله ی علم بودند. قصد دارم نامه ای در اين خصوص تهيه کرده و به همراه امضاء همکاران برای رياست سازمان ارسال کنم . خوشحال می شوم اگر دوستان موارد ديگری را در اين خصوص برای من ياد آوری کنند.

نام جدید

2008-09-26T22:38:00.001+03:30

IPM: Institute for research in Phundamental Mciences

وقتی که یک چیز مهم می‌پُکد

2008-09-23T18:51:00.000+03:30

ال‌اچ‌سی پُکید و برای دوماه تعطیل شد. خبرش را هم همه شنیدند. اما نه در وحدت ملی کنفدراسیون سوئیس خللی وارد شد و نه موجب تضعیف جمهوری فرانسه گشت.
تا دوماه دیگر هم تعمیر خواهد شد و کارش را از سر خواهد گرفت. حواسشان را هم جمع خواهند کرد که دست کم این اشتباه به خصوص، دوباره تکرار نشود.

آيا مقاله نوشتن را بهره ای است

2008-09-22T21:07:00.004+03:30

در پست قبلی دوست عزيزم حبيب نکاتی در باب انتشار مقالات بين المللی و انگيزه های تقلب در اين خصوص را مورد بحث قرار دادند. در پی نوشت، کامنتی از ناشناسی ديدم که درسال های اخير دست مايه ی انتقاد عده ای در محافل دانشگاهی و سياسی بوده است . موضوع اين است که اين افراد انتشار مقالات علمی را چيزی جز کمک به تکنولوژی غرب نپنداشته و ترويج و عمل به آن را برای جامعه ی ايرانی بی فايده می دانند. برای روشن شدن اين مطلب مسئله را به دو بخش تقسيم می کنم. اينکه اصلا چرا بايد نوشت و دوم چرا بايد فرنگی نوشت و فايده ی آن به طور مستقيم برای جامعه ی ما چيست؟
بر کسی پوشيده نيست که نوشتن و ثبت کردن يکی از بزرگترين انقلاب های تاريخ بشری بوده است و کسانی که بر روی علوم انسان شناسی کار می کنند يکی از اختلافات بين بشر و ديگر جانوران را در انباشته شدن اطلاعات در مورد انسان می دانند. اين اطلاعات در مرحله اول به صورت شفاهی و سينه به سينه و در مرحله پيشرفته تر به صورت مکتوب صورت می گيرد. متاسفانه يکی از نقاط ضعف ما در ايران وابسته بودن به ارتباطات شفاهی است تا نوشتاری . اگر به تمدن های پيشين مراجعه کنيد، می بينيد که يونانيان وقايع را ثبت می کردند در حالی که در ايران وقايع به ندرت ثبت می شد. به همين دليل است که مراجع مطالعات تاريخ پيش از اسلام ايران اغلب به يونانی است. در سال های اخير ظهور اينترنت در دنيا حجم مطالب نوشتاری را به ميزان زيادی افزايش داده است و اتفاقا ايرانيان در اين مورد جزء پيش گامان بوده اند. حجم وب گاه های فارسی زبان به شدت بزرگ شده و ما در گذار فرهنگی و رشد فکری ناشی از نوشتن و بحث کردن را در سال های اخير تجربه می کنيم. برای اينکه به اين اختلاف پی ببريد در سفر هايتان به فرنگ با ايرانيان مقيم آنجا صحبت کنيد.خودتان اختلاف رشد فکری داخل و خارج را مشاهده خواهيد کرد که يکی از دلايل آن رشد فرهنگ نوشتاری در داخل ايران است . نوشتن، فکر را مرتب و استدلال را قوی تر می کند. همين مسئله در خصوص نوشتار علمی هم صادق بوده و سنتی ديرينه در علم دارد. اگر به تاريخ علم مراجعه کنيد با اين سنت آشنا خواهيد شد. بنابراين من با افرادی که انتشار علمی به صورت کتاب و مقاله را قبول ندارند کاملا مخالفند و به اين افراد توصيه می کنم: شما را که بر ما خيری نيست لطفا شر مرسانيد و برويد دنبال کارهای خودتان بگذاريد ما کارمان را بکنيم و اگر فرصت کرديد لااقل کمی تاريخ علم را مطالعه فرمائيد.

اما در اين مورد که چرا بايد به فرنگی نوشت. ساده بگويم آيا از اين موضوع نان و آبی برای کشور در مي آيد يا نه ؟
کسانی که با ثبت و انتشار علمی موافقند می توانند بخش دوم سخن ام را پی بگيرند. فرنگی می نويسم چون مخاطب به عوض هفتاد ميليون همه ی جمعيت کره ی خاکی است. فرنگی می نويسيم تا مورد نقد همه ی جامعه ی علمی قرار بگيريم. فرنگی می نويسم تا بتوانيم در جامعه علمی دنيا اعتباری برای خود کسب کنيم و حرفی برای گفتن داشته باشيم. منظورم از اعتبار همه نوعش است. هم شخصی و هم ملی. من خود در طول زندگی علمی ام بسيار شاگردی کردم و سعی کردم تا از هر فردی موضوع جديدی بياموزم و جالب است بدانيد که باب اين همکاری ها توسط همين مقالات و شرکت در کنفرانس های بين المللی شکل گرفته است. دوستی که همکاری علمی با دنيا را برده داری نوين می داند و جامعه علمی کشور را بدين حد سخيف می شمارد بداندکه اين فرايند شاگردی تا اوستا شدن است، البته در مقياس بين المللی. برای اين که مسئله به اين افراد روشن شود توصيه می کنم به داستان انتقال تکنولوژی ترانزيستور از آزمايشگاه باردين به ژاپن يک نگاهی بياندازند.انتساب برده داری نوين برآزنده نسلی که تمام زندگی خود را برای رشد ايران عزيز صرف کرده و با صبر و شکيبايی شاگردی می کند تا خود روزی استاد کار در دنيا شده و حرف اول را در زمينه ی کاری خود بزند به دور از انصاف است. بهتر است به عوض کنايه زدن به عده ای که شب و روز کار می کنند، چوب لای چرخ آن ها نگذاشته و بگذاريد آنها کارشان را انجام دهند. تاريخ خود گواهی خواهد داد.

مقاله دادن چقدر مهم است؟ چرا تقلب؟ چرا نامه نگاری؟

2008-09-15T23:36:00.009+04:30

اصولا دوست داریم برویم به یک وب سایت. اسم ایران را وارد کنیم و سال مورد نظر را تعیین کنیم و کلیک کنیم و تعداد مقالات ای-اس-ای را استخراج کنیم. بعد با یک خبرگزاری مصاحبه کنیم و خوشحال باشیم. درست مثل آقایی که هرسال در دانشگاه تربیت مدرس اینکار را انجام می دهد! به این مدیر محترم پیشنهاد می کنم آمار سال 2008 را ژانویه 2009 گزارش نکند چون معمولا چند ماهی طول می کشد تا اطلاعات ثبت شود!

راستی اگر دستیابی به اطلاعات مربوط به پیشرفت علمی یک کشور به این سادگی بود چرا در کشورهای پیشرفته صنعتی سالانه میلیونها یورو و دلار هزینه می شود تا ارزابی های پژوهشی صورت گیرد آنهم در این شرایط بحران اقتصادی؟ آیا حقیقتا مدیران علمی کشور را خواب برده است؟

اما بپردازیم به مقاله دادن. ده بیست سال پیش مقاله دادن خیلی مهم بود. اکنون ارجاع به مقلات مهم است و مردم کم کم متوجه می شوند که نباید خیلی به تعداد مقالات اهمیت داد بلکه کیفیت مهمتر است. اکنون می شنویم که در ارجاع به مقالات هم هزار حرف و حدیث است. این یعنی دنیا و به طبع آن ما در تحول هستیم و چیزی که امروزه مهم است احتمالا فردا کم ارزش یا بی ارزش خواهد بود.

اهمیت مقاله علمی را از سه دیدگاه می توان سنجید.

1- از نظر شخص نویسنده : از این منظر مقاله دادن خیلی مهم است چون هنگام استخدام و ارتقاء هنوز تعداد مقالات شمرده میشود. ارجاع نیز البته یک حسن بزرگ است و گاهی مطرح میشود اما تعیین کننده نیست.

2- از نظر موسسات علمی : از این منظر نیز تعداد مقالات مهم است چون یکی از شاخص های سنجش عملکرد موسسات علمی همان مقالات است. در این مورد البته ارجاع به مقالات هم اهمیت می یابد. شاخص های دیگری نیز وجود دارد که پر رنگ و کم رنگ بودن آنها بستگی به نحوه کسب اعتبارات و پذیرش دانشجو و غیره دارد و از کشوری به کشور دیگر فرق می کند. درست است که تعداد مقالات و ارجاع هنوز مهم هستند اما دهها پارامتر دیگر نظیر میزان ارتباط با صنعت و کسب درآمد پژوهشی، قرادادهای پژوهشی، ساخت ابزار، ترویج علم در میان عموم و موفقیت در جذب دانشجو، پرداختن به پژوهش های جدید، تولید داده های تجربی که صدها پژوهشگر از آن استفاده کنند و غیره از جمله این موارد هستند که در سنجش ها و مقایسه مراکز علمی - پژوهشی مورد توجه هستند.

3- از نظر مدیران کلان: از این منظر تعداد مقالات و یا حتی ارجاع به آنها نباید اهمیت پیدا کند چراکه یک مدیر باید به این نکته بیاندیشد که این مقالات چگونه نوشته می شوند. آیا مشکلی از کشور حل می کنند؟ و مهم تر از آن اینکه در تولید این مقالات چه نیازی به آزمایشات و پیشرفتهایی که در کشورهای دیگر انجام گرفته بوده؟

شمردن مقالات توسط مدیران کلان مثل یک لذت زودگذر است و اگر صرفا به آن اکتفا شود دو مشکل اساسی پیش می آید. یکی اینکه فکر می کنند تولید علم همان تولید مقاله است و این محل اشکال جدی است چون به رشته هایی از علوم روی می آورند که ذاتا مقاله زیاد منتشر می کنند! دوم اینکه موسسات علمی تاکید بیش از حد بر مقاله دادن اعضاء هیات علمی خود می کنند و ارتقاء آنها را منوط به انتشار مقاله می کنند و این احتمال تقلب و یا افت کیفیت مقالات را افزایش می دهد. نمونه اش در تبریز اتفاق افتاد و شکر خدا جلو اشتباه گرفته شد.

یک نفر نیست که بگوید چرا مغز مردم ، دانشجو و هیات علمی پر شده از مقاله مقاله مقاله. اینکار پشیمانی به بار خواهد آورد! کمترین اثر سوء تاکید بر مقاله همین تقلب و انتشار مقالات بی کیفیت است.

اما بپردازیم به بحث شیرین تقلب.

همه جای دنیا تقلب صورت می گیرد و اعتراض و آگاهی دادن به مردم و مدیران بسیار اهمیت دارد اما هیچ آماری هم وجود ندارد که نشان دهد در ایران تقلب بیشتر است و اگر باشد شاید بخاطر تکریم بیش از حد مقاله در ایران است. اساتید و همکارانی که اطلاع رسانی می کنند کاراشان با ارزش است ولی خاطرمان باشد که اتفاقات زیادی صورت می گیرد که همه از کنار آن به سادگی می گذریم مثلا تاثیر تورم 25 درصدی بر پژوهش در کشور! آیا نباید در این موارد هم نامه نگاری کنیم؟ چرا وقتی آمارهای عجیب و غریب از تولید علم منتشر می شوند هیچ مکاتبه ای صورت نمی گیرد؟ اما بخاطر یک بنده خدایی که در بدترین مقطع زمانی اشتباهی کرده به خود انقدرزحمت می دهیم و احساساتی می شویم. شاید بخاطر اینکه از تقلب بشدت متنفریم!

اخراج متقلبین

2008-09-08T13:10:00.004+04:30

مدتی پیش یک مهمانِ هم‌وردا متنی در مورد دزدی‌ ادبی-علمی نوشت. اکنون اولین دزد علمی و ادبی‌ی ایران شناخته شده است. محمدرضا داداشی عضو هیات علمی دانشگاه آزاد گرگان مقاله‌ای از شخص دیگری را به نام خود چاپ کرده است. اگر یک دانش‌جو در دانش‌گاه تقلب کند حکم او اخراج است. ‌خب حال که یک استاد نیز تقلب کرده است٫ او باید اخراج و ممنوع التدریس شود٫ شما این طور فکر نمی‌کنید؟

دقت کنید که ما نمی‌توانیم شرایط و زمینه‌های تقلب در ایران را از بین ببریم تنها کاری که می‌توانیم کنیم افزایش هزینه‌ی تقلب در صورت پیدا شدن آن است٫ اگر هزینه‌ی تقلب را خوب زیاد کنیم میزان تقلب کاهش پیدا می‌کند. به‌ علاوه به‌تر آن است که پیش از این که مجله‌های مختلف علمی مقالاتی در مورد دزدی‌ی علمی در ایران بنویسند دزدهای شناخته شده را تنبیه کنیم.

شاید به‌ترین راه در برخورد با این دزدی‌ی علمی هم چنان که دکتر فرهاد اردلان در ایمیلش نوشته است شکایت کردن و نامه نگاری به انجمن‌های علمی چون انجمن فیزیک ایران باشد.

پول نفت سر سفره ی مردم

2008-09-02T20:11:00.008+04:30

آيا بعد از سه سال از آغاز به کار دولت پول نفت سر سفره ی مردم سرازير شده است؟ چند روزی است که اين موضوع توی سرم می چرخد و بد نيست اين بحث را هم هموردايی بکنم. موضوع را کاملا علمی و غيرسياسی مطرح و جواب را در انتها به نتيجه گيری خواننده واگذار خواهم کرد.
به عنوان منجم هميشه علاقه مند به بازی با اعداد بودم وهستم. حال اگر اين اعداد ديمانسيون ريال و يا دلار هم داشته باشد که بهتر.
ببينيم داده های اقتصادی چه می گويند:
الف) قيمت نفت در اين دوره به طور سرسام آوری بالا رفته و کمی پيش تر به مرز 140 دلار هم رسيد. بنابر اين مقدار زيادی دلار وارد کشور شد. با توجه به فروش روزانه بيش از دو ميليون بشکه نفت، عرض کنم خدمتتون می شود 280 ميليون دلار در روز و در سال می شود حدوداٌ 100 ميليارد دلار.
ب) اين پول لاجرم می بايست جايی خرج می شد و به گمانم بيشتر در جامعه خرج شد و نتيجه اش رشد شديد نقدينگی و افزايش پول توی جيبمان بود. با توجه به داده های بانک مرکزی نقدينگی بيش از دو برابرشده است.
ج) همين تزريق پول در بازار باعث تثبيت قيمت دلار شده است، چرا که عرضه بيش از تقاضا است.
د) نتيجه رشد نقدينگی در جامعه به صورت اقرايش قيمت کالا و در نتيجه باعث افرايش دست مزد ها به ريال شده است.

همه متتفق القول قبول داريم که دست مزد ها به ريال زياد شده است و اگر معادل دلاری آن را حساب کنيم مرتبه مقداری
در آمدهای ما به کشورهای غربی نزديک شده. دليل اين ادعای من توليد ناخالص ملی کشور در سال 2007 است که به 753 ميليارد دلار رسيده و در رتبه ی 18 ام دنيا قرار گرفته است. رتبه های بالاتر از ايران به ترتيب استراليا، اندونزی و رتبه های پائين تر به ترتيب تايوان، هلند و لهستان است. با احتساب 20 درصد تورم امسال عدد فوق به 900 مِيليارد دلار خواهد رسيد و رتبه ی ما را به 16 ام ارتقاء خواهد داد. اما آيا فکر می کنيد اين شاخص حقيقتا وضع اقتصادی ما را نشان می دهد. بايد بگويم اين مسئله ارتباط مستقيم با قيمت نفت دارد و اگر روزی قيت نفت کاهش يابد، رتبه ی ما هم به تبع آن پايين خواهد رفت. چرا که ديگر دلارهای دولتی کفاف بازار آزاد را نخواهد داشت و لاجرم ممکن است يک صفر جلوی قيمت دلار سبز شود. منتها تا زمانی که قيمت نفت بالا ست، تورم هم بالاست و روز به روز احساس ثروت مند بودنمان زياد خواهد شد . اشتباه نکنيد. اين سفره ی فرنگی ما است که هر روز دارد فربه تر می شود. تا زمانی که پول توی جيبمان به دلار گنده می شود می توانيم به راحتی و خوشحالی اجناس فرنگی خريده و حتی به همکاران فرنگی يمان پوز پول دار بودن را هم بدهيم. تا چندی ديگر اگر وضع به همين منوال پيش برود بعضی از دوستان فرنگی می توانند تو ايران بيشتر دلار بسازند تا تو کشور خودشان. يادمان نرود که در اين بين، توليد کننده های ايرانی روزگار سختی را می گذراند و من مانده ام که چطور با اين همه دلار تو جيبمان و جنس های مفت چينی، توليد کننده ی ايرانی می تواند من را به سمت کالای خود جذب بکند . سخن را همين جا کوتاه می کنم و و دعا می کنم قيمت نفت به اين زودی سقوط نکند تا من همچنان احساس خوبی از زندگی داشته باشم. بر می گردم به سوال آغازين.
آيا وافعا پول نفت سر سفره ی مردم آمده است ؟

حمایت از نخبگان!

2008-08-30T11:29:00.000+04:30

چند روز گذشته جمعی از نخبگان کشور با بعضی مسوولین مملکتی دیدار کردند و نمایندگان آن‌ها در این جلسات بعضی خواسته‌های خود را مطرح کردند. من سعی کردم به محتوای این خواسته‌ها از طریق روزنامه‌ها و خبرگزاری‌ها دست پیدا کنم، اما مطلب خاصی نیافتم. اگر گفته‌ها همانی باشد که در روزنامه‌ها بود حرف‌ها جز یک سری شعار چیز دیگری نبود.

از قضا من خودم چند ماه پیش به بنیاد نخبگان رفته بودم و با چند تن از دوستانم که حالا در آن‌جا مسوولیتی هم دارند صحبت می‌کردم. سوالی که مطرح شد این بود که بنیاد نخبگان بهتر است چه بکند. حال من می‌خواهم این سوال را این جا به بحث بگذارم. اول صورت دقیق‌تر مساله را طرح می‌کنم.

بنیادی تشکیل شده است که هدفش حمایت از نخبگان - سرمایه‌هایِ توانمندِ انسانی ِ علمی - کشور است! فرض کنید چندین میلیارد بودجه دارد و شما مسوول تخصیص این بودجه در راستای هدف تعیین شده هستید. به طور مشخص با این بودجه چه می‌کنید؟ چه پروژه‌هایی را تعریف می‌کنید و این پول‌ها را به چه کسانی و با چه مکانیزم‌هایی می‌دهید؟
ضمنا فعلا به این مساله که شورای انقلاب فرهنگی تعریف بسیار اشتباه و محدودکننده‌ای از نخبگان دارد هم کاری نداریم.

برای مطالعه.

گردهمائی دانش آموزی فیزیک

2008-08-28T17:21:00.001+04:30

چهارشنبه تا شنبهٔ گذشته، روزهای شلوغی بودند. اتفاقات زیادی افتاد. اونقدر که انگار چهار روز نبود و چهارده روز بود. کلی از کارها خراب شد، خیلی از چیزها آماده نبود و همه چیز دیر بود. اما الان، بعد از چند روز خواب راحت، وقتی که دوباره به عقب نگاه می‌کنم، هیچ کدوم از اینها رو درست و حسابی به خاطر نمی‌آورم. انگار که مال یکسال پیش بود. تنها چیزیهایی که یادم میاد، شرینیهاست. نگاه کردن به پوستر دانش آموزان که حاصل چندماه کارشون بود، دیدن ابتکاراتشون، شنیدن حرفهاشون، سوال پیچ کردنشون، سر به سر گذاشتن‌شون، در آوردن اشکشون، ورجه وورجشون، لباسهای خاکیشون، دیدن شادیهاشون، نگاه کردن شلوغ کاریهاشون، شنیدن درددلشون، انداختن تخم‌مرغهاشون، شیطنتهای بادکنکی و روی زمین نشستن در مراسم اختامیه، تشویقهاشون، جیغهاشون، سوتهاشون، فداکاریشون تا من بتونم روی تخت بخوابم، دوستیهای جدیدشون، عوض شدن لهجه‌هاشون و در نهایت، شیرینی دادن جایزه، به معلمی که چندین پروژهٔ خوب رو در خرم‌آباد راهنمایی کرده بود و در آینده‌ای نه چندان دور، شاید سال دیگه جایزهٔ روزبه مال شاگردانش خواهد بود، و امید، امید به سالهای آینده، که همینها بیشتر تلاش می‌کنند و کارهایی بهتر از امسال رو آماده می‌کنند تا سال دیگه در گوشه‌ای از این مملکت برامون تعریف کنند.
کسی چه می‌دونه، شاید سال دیگه‌ای در کار نباشه، کسی متولی نباشه، پولی نباشه، حامی مالی نباشه، شاید سال دیگه کسی حاضر نشه مجانی کار کنه، شاید سال دیگه، یک وزیر دیگه، یک دولت دیگه از اینکارها خوشش نیاد. و صدتا و سیصدتا از این اما و اگرها، اما بزار امیدوار باشیم که سال دیگه هم در کارست و همه چیز روی غلتک خواهد بود، بچه‌ها که امیدوار بودند. ما (من و بقیه) هم امیدواریم.

بینگو! انجمن فیزیک ایران.

2008-08-27T10:15:00.004+04:30

هر گاه ایمیلها و اعلامیه‌ها در مورد کنفرانس‌ها یا نشستهای بیرون از ایران یا حتی چه‌گونه‌گی تغییرات ویزا گرفتن فلان کشورها را در پژوهش‌گاه می‌بینم می‌گویم اوووم.

اما وقتی وسط کنفرانس سالیانه‌ی انجمن فیزیک ایران از این کنفرانس باخبر شدم٫ در حالی که اصلن یادم نمی‌آید هیچ ایمیلی را از آن گرفته باشم یا اعلامیه‌اش را دربورد دیده باشم تنها به ذهنم رسید: بووو دووود!

آينده ای روشن برای فرزندان

2008-08-26T21:09:00.011+04:30

والدين از بدو تولد فرزندان وارد فاز جديدی از زندگی می شوند. هنوز بچه ها بزرگ نشده فکر آينده و تحصيل و کار و خانه و ازدواج آنها تو کله ی آدم می چرخد. آینده تا حدودی دست آدم و در بعضی مواقع خارج از کنترل است.با اين حال داده های آماری جامعه تا حدودی می تواند وضع عمومی جامعه را در آینده به دست دهند. داشتم داده های جمعيتی ايران را در سال های مختلف مقايسه می کردم . به نظرم رسيد شايد آينده ی کوکان فعلی بهتر از وضع ما در حال حاضر باشد. مبنای اين حرفم آمارهای موجود در بافت جمعيتی کشور است. يکی از داده های مربوطه متوسط کودک متولد شده به ازای هر خانم در يک جامعه است. جالب است بدانيد ايران بر خلاف جايگاه های معمول در عرصه های بين المللی از تعداد مدال های المپيک گرفته تا سرانه توليد ناخالص ملی، در اين مورد خاص در وضع جالبی قرار دارد. طبق آمارهای بين المللی مربوط به پروفايل کشورها، مقدار اين شاخص در ايران 1.71 بوده و در رتبه ی 171 از بالا قرار دارد. بالاترين رتبه متعلق به مالی و نيجر با 7.3 و کمترين ميزان مربوط به هنگ کنگ با يک بچه است. جالب است بدانيد در اين رده بندی کشورهای دور و بر ايران، انگليس، هلند، صربستان و سوئد هستند و خيلی از کشور های اروپائی مانند ايسلند با 1.9، ايرلند با 1.8، لوگزامبورگ و نروژ با 1.78، دانمارک و فنلاند با 1.75 و فرانسه با 1.98 بالاتر از ايران ايستاده اند. بگذاريد داده های مربوط به کشورهای همسايه را هم گزارش بکنم. عراق 3.98، افغانستان 6.5، پاکستان 3.6، هند 2.7، عربستان 3.9 و اسرائيل 2.8. تمامی کشور های ريز و درشت اطراف ايران بالای 3 می باشند. لازم است از کسانی که بيست سال پيش مسئله کنترل جمعيت را در ايران مطرح کرده و در اين مورد اقدام لازم را انجام داده اند تشکر کنم (تغييرات شاخص برای 6 سال متوالی در شکل نشان داده شده است. شاخص از 2 در سال 2003 به مقدار فعلی 1.71 در 2008 کاهش يافته است)

اثر کاهش رشد جمعيت ازهمين الان در کيفيت آموزش مناسب بچه ها ديده می شود. چند روز پيش که پسرم را برای ثبت نام اول ابتدائی به مدرسه ی دولتی نزديک خانه يمان برده بودم، با تعجب ديدم کلاس ها در حدود 20 نفر و به صورت تک شيفته برگزار خواهد شد. اميدوارم اين نسل بتوانند زندگی با کيفيتی نسبت به ما داشته باشند.

مرجع:

https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/xx.html

فرار مغزهای هم‌سایه‌ها

2008-08-21T16:50:00.005+04:30

پدیده‌ی فرار مغزها پدیده‌ای جهان شمول است که احتمالن نمی‌توان راه کاری ساده برای آن ارایه داد. وضعیت ایران در خاورمیانه نسبت به خیلی از کشورهای هم‌جوارش به‌تر است. این به‌تر بودن باید باعث بوجود آمدن یک شار از مغزهای هم‌سایه‌ها به ایران شود. آیا نیازی هست نسبت به جذب مغزهای هم‌سایه‌ها برنامه‌ریزی‌ای شود؟ منظورم این نیست که برای آنها سهمیه در نظر بگیریم. می‌توانیم رقابتها برای تمام چیزهای ممکن را بین المللی کنیم. مثلن محجبه‌ها نمی‌توانند در ترکیه درس بخوانند٫ خوب اگر آنها دانش‌جوی خوبی باشند چرا ما نباید از کار تحقیقی‌ی آنها استفاده کنیم؟ یا مثلن پاکستان یا عراق باید توانایی تولید دانش‌جویان خوبی در مقطع کارشناسی داشته باشند٫این حیف نیست که دوره‌های دکتری‌ ما امکان جذب به‌ترین دانش‌جوهای آنها را نداشته باشند؟

سرعت نور شکسته شد

2008-08-18T13:51:00.002+04:30

مقاله‌ای در Nature چاپ شده است که عکسِ خوانای چکیده‌اش را در زیر می‌بینید

خبرگزاری مهر این خبر را از New Scientist پوشش داده است. خبرگزاری‌ی مهر نوشته است:

با مشاهده این نتایج محققان به این نتیجه رسیدند که بین این دو ذره سیگنالی در حال حرکت است که خصوصیات یکی را به دیگری منتقل می کند. محققان بر این باورند که این سیگنال باید سرعتی 10000 بار بیشتر از سرعت نور داشته باشد تا بتواند خصوصیت یک فوتون را به دیگری منتقل کند.

در حالی که حتی‌ مقاله‌ی New Scientist می‌گوید:

If superluminal signals are responsible for entanglement they must travel at more than 10,000 times the speed of light. The team favour an alternative idea - that a measurement on one photon instantly influences the other.

چیزی که Nature و New Scientist می‌نویسند آن چیزی نیست که خبرگزاری ی مهر نوشته است. مکانیزم‌هایی که باعث شوند که خبرگزاری‌های داخلی خبرهای علمی را درست پوشش دهند نه آن که خبری دیگر را پخش کنند چیست؟

وبلاگ جديد

2008-08-13T10:43:00.002+04:30

من يك وبلاگ جديد شروع كرده ام. از آن دسته از خوانندگان هموردا كه نوشته هاي من در هموردا را مفيد مي دانستند دعوت مي كنم به وبلاگ جديد من سري بزنند.

فریب

2008-08-12T17:20:00.007+04:30

من فریب خورده‌ام. هوش‌مندانه فریبم داده‌اند٫ عادت کرده‌ام دیگر غر نمی‌زنم که چرا فریب خوردم اما فریب خوردنم را فراموش نکرده‌ام. قرار بود با فیزیک دنیا را بشناسم و به‌تر بفهمم. این انگیزه باعث شد تا از ایده‌های کودکی مانند راننده‌ی کامیون شدن٫ یا خلبان شدن یا غیره چشم بپوشم. پس از شناخت و مطالعه‌ی زیر شاخه‌های گوناگون زیر شاخه‌ام را انتخاب کنم.

اما این روزها در دانش فیزیک ۹۹.۹۹۹۹۹۹۹۹۹۹ درصد سوالهایی که مردم از خودشان می‌پرسد یا سعی می‌کنند به آن جواب دهند٫ سوالهایی است که می‌شود به آنها جواب داد٫ نه اینکه جواب دادن به آنها خوب است. بلکه جواب این سوالها در غالب یک مقاله شغل دانش‌پیشه را تضمین می‌کند.

این سوالها نه من را ارضا می‌کند نه کمک می‌کند تا پیاده‌رویی که پر از چاله-چوله است صاف شود. سوالی که مدتی است با آن درگیرم این است که آیا من نیز باید دیگران را فریب دهم؟

شمع و شام

2008-08-07T00:31:00.010+04:30

شام که خانواده دور هم جمع می شويم، شمع هم اضافه شده به محفل ما و سفره را صفايی داده. صورت دختر و پسرم در لرزش نور شمع برای من ديدنی تر شده و دو ساعت سکوت شب به دور از صدای تلوزيون و درخشش نور مونيتور و نوفه ی آزار دهنده ی هر وسيله برقی فرصتی شده برای صحبت و يا خواندن آوازهای مورد علاقه ی آنها. مثل قديم ها تو دهه شصت. البته از دست اندرکاران برق به خاطر فراهم آوردن شرايط رمانتيک بايد تشکر کرد!
انگار بازگشت و قدم زدن در گذشته آن چنان هم بد نشده. چاره چيست! قدر اين سکوت را بدانيم.
نشايد که سخت بشکند !

فرهنگ

2008-08-05T12:03:00.002+04:30

این بار که به ایران آمدیم، برای اولین بار این فرصت را پیدا کردم که در خیابان‌ها رانندگی کنم. من با تقریب خیلی خوبی رانندگی را در کانادا یاد گرفته‌ام و قبل از آن هم سابقه‌ی رانندگی نداشتم. برای همین در این سفر با کنجکاوی به وضعیت ترافیک و رانندگی مردم دقت می‌کردم. هم ترافیک و هم رانندگی در دو شهر مشهد و اصفهان به مراتب از تهران بدتر به نظر می‌آمد. در مشهد سرعت متوسط ماشین -با در نظرگرفتن تعداد ماشین‌ها و پهنای خیابان- در جایی که مثلا باید ۵۰ تا ۶۰ کیلومتر در ساعت می‌بود کمتر از ۳۰ کیلومتر در ساعت بود. یکی از مشکلات اساسی در مشهد و اصفهان پارک‌های دوبل و سوبل ماشین‌ها در حاشیه‌ی خیابان‌ها و در نتیجه‌ی آن کم شدن قابل ملاحظه‌ی عرض خیابان بود. بویژه که این توقف‌ها و پارک‌ها باعث می‌شد ماشین‌ها مدام مجبور به عوض کردن خط شوند که خودبخود همان هم ترافیک را زیادتر می‌کرد. تا آن جا که من دقت کردم پارک‌های دوبل در بسیاری از موارد نتیجه‌ی بی‌انگیزگی مردم برای یافتن جای پارک بود تا نبودن جای پارک. گویا هر کسی باید ماشینش را در کمترین فاصله از محل پیاده‌شدنش پارک می‌کرد.

به نظر من این اتفاق که تاثیر زیادی در بیشتر شدن ترافیک داشت دلیلی نداشت جز نبودن پلیس. در تمام مدتی که من در مشهد بودم شاید یک پلیس هم در خیابان‌ها ندیدم (البته پلیس راهنمایی رانندگی:-) ). طبیعی است در یک چنین وضعیتی افراد هیچ انگیزه‌ای برای احترام به قوانین نداشته باشند. در شهری که من اکنون زندگی می‌کنم، تنها ۳ دقیقه دیر آمدن برایم یک قیض ۳۰ دلاری را به ارمغان آورد. در همه‌جای دنیا بخش مهمی از احترام به قوانین رانندگی نتیجه‌ی جریمه‌های سنگین پلیس است تا آن چه که در ایران به «فرهنگ‌ رانندگی» مصطلح شده است.

آن موقع که من در شریف درس می‌خواندم کنار در ِ اصلی دانشگاه شریف یک بانک ملی بود که من هم در آن حساب داشتم. رفتن به این بانک همیشه برای من مصیبتی بود. در هر باجه در هر زمان ۵-۶ نفر بودند که هر یک سعی می‌کرد نفر اول باشد. هر کسی نفر کنارش را به گوشه هل می‌داد و دفترچه‌ی بانکی‌اش را به جلو. در چنین وضعیتی دعوا اجتناب ناپذیر بود. اعصاب همه خرد می‌شد و همین امر چه اندازه بازده کاری افراد را در همان روز پایین می‌آورد. چند سالی است که به لطف بانک‌های خصوصی در بانک‌ها شماره‌ می‌دهند. در این سفر که بانک رفتم یک ساعت انتظار کشیدم اما انتظاری که ذره‌ای ناراحتم نکرد. با خیال راحت در آن یک ساعت کارهای دیگرم را هم انجام دادم.

می‌توان همه‌جا گفت که ما ایرانی‌ها فرهنگ رانندگی نداریم، فرهنگ رعایت نوبت نداریم و فرهنگ خیلی چیزهای دیگر. بعد هم بگوییم راه‌حل فرهنگ‌سازی و آموزش است. راه‌حلی که عملا انفعال و حواله‌دادن به آینده است. ولی واقع امر این است که مشکلات مملکت ما راه‌حل‌های خیلی ساده و کوتاه دارند. لازم نیست که کتاب‌های درسی‌مان عوض شود. یک مکانیسم ساده طراحی کنید که افراد به انجام کار درست تشویق شوند آن وقت یک‌شبه فرهنگ‌سازی کرده‌اید.

HIP HOP LHC

2008-08-02T20:19:00.006+04:30

معرفی کتاب: گريز از لاِيپزيک

2008-07-30T22:57:00.016+04:30

روز های تعطيل در دامنه های سرسبز سبلان فرصتی بود برای خواندن کتابی تحت عنوان Escape Liepzig نوشته Hararld Fritzsch ، فيزيکدان ذرات کار آلمانی . اين کتاب توسط بعضی از فيزيکدان های نامی مانند توفت و گلمان تقدير شده است. محيط ساکت کوهستان و ملاقات با مردمان عشاير حال و هوای خاصی در درک و تفکر در نوشته های اين داستان را برای من فراهم آورد. صحبت با مردمانی که مانند آسمان آبی و برف های سفيد سبلان بی ريا، مانند چشمه های جوشان کوه صاف و مانند کوه استوار هستند دل گرمی خاصی به من می داد..
برگردم به کتاب گريز از لاپزيک. اين کتاب داستان غلبه ی خودکامگی سيستم وابسته به روس ها را در دوران بعد از جنگ جهانی دوم و زوال خرد را در جامعه ی آلمان شرقی از نگاه فيزيکدان جوانی نشان می دهد که سعی در اصلاح امور دارد. فعل و انفعالات اصلاحات در پراگ اميدی در دل هارالد و دوستانش روشن کرده بود تا آنها هم در آلمان شرقی اوضاع را بهتر بکنند تا اينکه بالاخره سيستم حاکم هر نوع عقلانيت را بر نتافته و برای گوش مالی دادن اين عده از دانشجويان و اساتيد تصميم به تخريب محل تجمع آنها يعنی قديمی ترين کليسای شهر " سنت پل" را گرفت. اين تصميم بدون نظر سنجی از مردم و معتمدين شهر و تنها با تصميم رئيس حزب کومنيست انجام شد. خوشبختانه مراحل انفجار اين بنای با شکوه به طور مخفی از موزه ی شهر به صورت کاملا حرفه ای ثبت و در کتاب موجود است. نويسنده اين کتاب بعد از ديدن اين وافعه و مواجه شدن با مشت آهنين در برابر هر نوع اعتراض، مخالفت خود با تخريب اين بنا را در فستيوال باخ به صورتی کاملا هوشمندانه و مخفيانه انجام می دهد که باعث به هم ريخته گی اين فستيوال شده و عده ای از مردم شهر بازجوئی می شوند. آخر سر هارالد تصميم می گيرد با دوست خود از پرده ی آهنين و با گذر 200 کيلومتری از دريای سياه توسط قايقی کوچک و رسيدن به ترکيه خود را به پشت ديوار برساند. گريز گاموف کيهان شناس روس از پرده آهنين انگيزه ای برای اين دو نفر بود. در طول سفر اتفاق های عجيبی برای قهرمان داستان رخ می دهد که بعضی از مراحل آن به معجزه می ماند. در نهايت ايشان خود را از راه ترکيه به استنفرد رسانده و همکار گلمان می شود و مدتی نيز در سرن به پژوهش درفيزيک ذرات می پردازد.
بحث های جالبی هارالد درطول اين کتاب با دوستان دارد. بحث هايی که بی شباهت به صحبت های ما با دوستان در ماندن و ساختن و يا رفتن و وارد گود شدن در موفقيت های علمی نيست. نتيجه گيری از اين کتاب را به دوستان علافه مند به مطالعه آن واگذار می کنم . اين کتاب در کتاب خانه ی IPM موجود است و پس از برگشت از تعطيلات من آن را تحويل کتاب خانه خواهم داد. 
 

دل جوئی از استاد

2008-07-29T06:57:00.005+04:30

استاد عزيز، آقای دکتر منصوری ،از چسبانه ی آموزنده شما متشکرم. موضوعی که تحت "عنوان مدرسه ای برای همه" نگاشته بودم هدفی جز ارائه يک پيشنهاد در نحوه ی جذب دانشجويان در کارگاه های آموزشی نداشت و من به هيچ وجه قصد دل آزردگی جنابعالی و دوستان را نداشتم. با توجه به شناختی که از شما در نقد پذيری دارم در صورت رنجش، در حضور همه هموردا خوانان و هموردا نويسان از شما صميمانه پوزش می خواهم و يقين دارم که شما به عنوان پدر علمی اينحانب پيشنهادهای فرزندان را به دل نخواهيد گرفت. استفاده ی نامناسب و به دور از دقت اينجانب از کلمات شايد به دليل ناپختگی و جوانی من در بيان پيشنهاد ها باشد که حتما اين موارد را در زندگی حرفه ای ام اصلاح و آن را تلطيف خواهم کرد.
نکته ی آخر اينکه، من از ارتباط بين هموردا و روزنامه همشهری سر در نياوردم و متوجه نشدم چطور اين چسبانه من سر از اين روزنامه در آورده است !

هموردا خوانان عزيز!

2008-07-27T14:45:00.002+04:30

امروز، پنج‌شنبه، پس از چند هفته درگيربودن در گرفتاري‌هاي شخصي و اداري، فرصت كردم به هموردا نگاه كنم. علت آن را هم صريح بگويم. ديشب در همشهري مطلبي به نام من چاپ شده بود كه از من نبود و حدس زدم بايد از هموردا باشد و از سهراب. همين‌طور بود. اشتباهي در همشهري رخ داده بود. بروم سر اصل موضوع. اول از همه عذرخواهي، از همه هموردا نويسان و هموردا خوانان كه با اين تأخير به اين موضوع "داغ" مي‌پردازم. نظرها را خواندم، از جمله چسبانة " سؤال از دكتر منصوري" و نظرهاي آن؛ نوع مطلب‌ها و چگونگي ارائه برايم، بدون اغراق، آموزنده بود. اما نكته‌هايي كه مايلم بيان كنم:
1. تشكر فراوان از منجوق كه نوشته‌اش باعث شد كمي از "مسخ‌شدگي" ناشي از مشغلة فراوان و گرفتاري‌هاي بسيار در زندگي كاري و شخصي بيرون بيايم. نقد صريح وي از كاربرد بعضي كلمات، يا چگونگي تأثير كلمه‌ها و جمله‌ها در "زمينه‌هاي اجتماعي" كاملا درست است. پس اگر عده‌اي، از جمله خود او، آن برداشت كذائي را داشته‌اند، پس اشتباه از نويسنده است. نويسنده در خلأ نمي‌نويسد! اگر چه عده‌اي هم بودند كه اصل مطلب را، نه فرعيات آن را، به‌درست گرفته بودند.
2. نوشته من، همان‌طور كه ديده‌ايد، ابتدا در هموردا گذاشته‌شد. روزنامه‌نگار همشهري آن را ديده‌بود و از دفتر پژوهشكده پرسيده بود كه آيا مي‌تواند آن را چاپ كند، كه من اطلاع دادم مشكلي ندارم. لابد اگر فرصت داشتم آن نوشته را براي جمع همشهري‌خوانان طور ديگري مي‌نوشتم.
3. نقد من از "جايزه چهره‌هاي ماندگار" به هيچ وجه شخصي نيست. من نمي‌شناسم كسي را كه اين جايزه را برده باشد و به اين دليل دوستي‌ام را با او به هم زده باشم؛ به هيچ وجه! دوستان خوبي دارم كه اين جايزه را پذيرفته‌اند و اين پذيرش هيچ خللي در دوستي من با آنها وارد نكرده است.
4. تا اين نظرها را نخوانده بودم نمي‌دانستم چه كساني در فيزيك چهره ماندگار شده‌اند. خيلي صريح بگويم تنها اسامي برندگان كه در ذهن داشتم، و هنوز برايم همان نام‌ها تداعي مي‌شود، دكتر فيروزآبادي، دوست بسيار خوب حرفه‌اي و خانوادگي من، و آقاي دكتر رفيعي‌تبار است، كه براي او احترام قائلم. هنگامي هم كه آن متن را مي‌نوشتم حتي اين اسم‌ها در "ذهنم" نبود. تنها پديده اجتماعي براي من مهم بود. ديگر اينكه واقعاً نمي‌دانم اصلاً هيچگاه از من خواسته شده است كه اين جايزه را بپذيرم؟
5. من در چندين نوشته، به قول "ژارگون كافه نادري روها"، "تأملات تئوريك" در زمينه پديده علم در جامعه و نقش"اجتماع علمي(scientific community)" داشته‌ام. نكته براي هموردا خوانان بسيار ساده است؛ توجه كنيد: اعتبار علمي يك شخص دانشگر از اجتماع علمي مي‌آيد. ما در ايران هنوز اجتماع علمي جاافتاده نداريم (مطالعات جامعه‌شناختي هم اين را نشان داده است). من يكي از وظايف همه دانشگران ايران را اين مي‌دانم به هر نحوي كمك كنند به تحقق اجتماع علمي در ايران، كه نقش اساسي در توسعه علمي كشور ما دارد و همراه با آن فرهنگ علمي رايج مي‌شود. جايزه چهره‌هاي ماندگار جايزه‌اي است كه بخش سياسي كشور به دانشگران مي‌دهد نه "اجتماع علمي"، پس اعتبار سياسي دارد نه اعتبار علمي. اين به آن معني نيست كه اين جايزه اخ و تف است، به هيچ وجه! جمله من همان است كه گفتم، نه كم و نه بيش: اعتبار سياسي دارد، اعتبار علمي ندارد. تازه اين گزاره‌ها هم مطلق و سياه و سفيد نيستند، كمي هم اعتبار علمي دارد، همان‌طور كه جايزه‌هاي علمي هم گاهي كمي سياسي‌اند! اعتبار سياسي هم نوعي اعتبار است و از نظر من مطلوب. آنچه مذموم است خلط اعتبار سياسي است با اعتبار علمي. من چون فكر مي‌كنم بسياري از مظاهر نداشتن فرهنگ علمي كه همه از آن مي‌ناليم، و هموردا پر است از اين گونه شكوه‌ها، به دليل تحقق نيافتن اجتماع علمي در ايران است؛ پس هر چه بتوانم كوشش مي‌كنم در جهت تحقق اجتماع علمي در ايران. يكي از موارد همين جايزه است. هنگامي كه در وزارتخانه بودم كوشيدم صدا و سيما را قانع كنم كه براي اين جايزه يك هيئت علمي تعيين كنند، موفق نشدم و آنها نپذيرفتند. قضيه به همين سادگي است!
6. انسان موجودي است كه خطا مي‌كند، اگر كاري بكند. انساني كه فعاليتي نمي‌كند خطا هم نمي‌كند. انساني هم كه فعاليتي نمي‌كند، از خطاها، اهميت آنها، و نقش بسيار سازندة خطاها در تحول و تكامل انسان خبر ندارد. حرف انسان بي‌خبر هم وزن چنداني ندارد. اين يك امر بديهي است و من نفهميدم چرا منجوق دائم اين امر بديهي را تكرار مي‌كند. پس هي گفتن اينكه بزرگان و ريش‌سفيدان فيزيك خطا كرده‌اند و كارشان انتقاد دارد، حرفي است حشو كه با دانشگري سنخيتي ندارد. واضح است كه هر كس اشتباه‌هايي مي‌كند! گفتن اين كه بزرگان مورد احترام‌اند، زحمت كشيده‌اند، دستشان درد نكند، اما خطا هم كرده‌اند، به زبان لري يعني اين كه نمي‌فهميده‌اند و نمي‌فهمند ولي چه كنيم مثل اين كه بايد به پدران احترام گذاشت! اين عين بي‌احترامي حرفه‌اي است. و مثل اين است كه ريش‌سفيدان بگويند اين بچه‌ها كه هنوز عاقل نشده‌اند و نمي‌فهمند، اما بايد مواظب بچه‌ها بود، گناه دارند! هر دو نوع برداشت عين غير حرفه‌اي بودن است.
7. اين به ما كمكي نمي‌كند كه روي خطاهاي گذشته و گذشتگان " كانونش" كنيم! گذشته يكتا و يگانه و تكرارناپذير است. آن را بپذيريم. اما آنچه يگانه نيست آينده است. بكوشيم آينده‌اي ترسيم كنيم قابل تحقق كه به نظرمان مطلوب است و در راه آن تلاش كنيم.
8. نقد ذكر اشتباه ديگران نيست! اشتباه هم معني‌هاي متفاوتي دارد. در نقد زمينه اجتماعي عمل به هنگام تصميم يا وقوع در نظر گرفته مي‌شود. ناقد هم بايد كسي باشد هم‌سنگ موضوع نقد. فرزندان از پدر و مادر خود شكوه مي‌كنند، اما هيچ‌كدام يكديگر را نقد نمي‌كنند. فرزند هنگامي كه پدر يا مادر شد مي‌تواند نقد پدران و مادران كند. نسلي كه تجربه علمي درازمدت يا مديريت علمي درازمدت ندارد هنوز در مقامي قرارنگرفته است كه به نقد ريش‌سفيدان بپردازد؛ البته مي‌تواند ناراضي باشد، كه اين علامت رشد است و مطلوب. ريش‌سفيدان هم نبايد شكوة نسل جوان را طغيان تلقي كنند يا سركوب كنند، بلكه بايد از آن استقبال كنند و علامت رشد اجتماع خود بدانند.
9. اعتبار علمي با چند مقاله يا جايزه به دست نمي‌آيد. اعتبار علمي در اجتماع علمي داخلي و خارجي به دست مي‌آيد. اگر كسي از برگزاري كارگاهي كنار گذاشته مي‌شود چرا بايد خيال كند كه همة اشكال از طرف مقابل است. اگر سهراب در يك سال سمينار هفتگي در زمينه همگرايي گرانشي ضعيف شركت نمي‌كند، و اگر كارگاهي بسيار ساده با دو مدرس تشكيل مي‌شود، با هزينه بسيار كم، چرا نبايد فكر كند كه ديگران نخواسته‌اند مزاحمش بشوند. چرا همواره خيال بد مي‌كنيم. چرا خيال مي‌كنيم كاري را مي‌توانيم بهتر از ريش‌سفيدان انجام دهيم، اما آنها نمي‌گذارند. شايد هنوز زمان لازم است براي كسب اعتبار بيشتر. اعتبار را با زور يا بدگويي از ريش‌سفيدان نمي‌توان به دست آورد؛ با گفتن جملاتي نظير "سريال كارگاه‌ها ..."، "پول بي‌زبان ..."، "بازده صفر"! منجوق، شما كه از "سريال" كارگاه‌هاي همگرايي ضعيف اطلاع چنداني نداريد؛ شما كه نمي‌دانيد همين پژوهشكده حاضر شد براي سفر سهراب به انگليس و انجام رصد درست نصف هزينه‌هاي كارگاهي را تقبل كند كه بيست‌وشش نفر در آن آموزش ديدند. چرا مي‌گوئيد با همه حرف‌هاي سهراب موافقيد، شما كه از او هم كمتر مي‌دانيد! موضوع چيست! چرا اين قدر سرسري به نقد كارها مي‌پردازيد. تازه اجازه دهيد "ريش‌سفيدان" هم قدري حق داشته باشند بنا به سليقه خودشان كار بكنند و "اشتباه" بكنند.
10. آنچه من در سي سال فعاليت پس از بازگشتم به ايران قاطعانه مي‌توانم بگويم اين است كه ما در فيزيك دستاوردهاي چشمگيري داشته‌ايم كه ناشي از يك نكته بسيار اساسي است: عده‌اي، به‌تصادف يا آگاهانه، توانستند در عين اختلاف‌هاي اساسي كه با يكديگر داشتند، با هم كنار بيايند و براي هدف خاصي كه توسعه فيزيك است بكوشند. اين عده عمدتاً، اما نه صرفاً، جوان بودند، اشكال "ريش‌سفيدان" را هم مي‌ديدند، اما با اين اشكال‌ها حرفه‌اي مواجهه كردند. در همين مدت من شاهد عدم موفقيت در گروه‌هايي بوده‌ام كه اختلاف‌هاي خود را اساسي‌تر از هدف حرفة خود مي‌دانسته‌اند.
11. برگردم به دو نكته اساسي نوشته ام: اول تشكر قلبي مجدد از منجوق به خاطر توجه به نكته و اين‌كه باعث سيل نوشته‌ها شد. دوم اين‌كه توجه كنيد آنچه باعث رشد همه ما مي‌شود آرامش، بيان حسن نيت، همكاري، كوتاه آمدن در نظرها، پذيرش حق ديگران، و خلاصه يادگرفتن اين‌كه بايد ياد بگيريم با هم كار كنيم. اگر غير از اين باشد خود شما بازنده‌ايد. ريش‌سفيدان به كنارند!
12. من شخصا از پارسال كه شصت ساله شدم نوع زندگي، حتي زندگي علمي خود را عوض كرده‌ام. من كار خود را كرده‌ام! بقيه‌اش را مي‌گذارم به عهده نسل بعد و اميدوارم نسل‌هاي بعدي هم مثل من از فرهاد اردلان ياد بگيرند و به‌موقع از بعضي سمت‌ها كناره‌گيري كنند. من بيشترين اختلاف را در زندگي علمي با فرهاد اردلان داشته‌ام، و دارم، ولي هنوز او را به خاطر بعضي خصلت‌ها و نيز كمك‌هاي بسيار با ارزش به رشد تحقيقات در ايران و ايجاد فرهنگ علمي تحسين مي‌كنم.
13. اردلان توانست به هنگام رياست دانشكده فيزيك شريف در دانشكده را كه تا آن زمان بعد از ظهرها قفل مي‌شدو استادها همه مي‌بايست بيرون مي‌رفتند، باز نگه دارد. شايد نتوانيد تصور كنيد اين كار چقدر سخت و پيچيده بود. پس از آن خود من شب‌ها به مدت حدود دو سال مديريت او تا ده شب، و گاهي تا 2 صبح در دانشكده بودم. گرچه استاد بودم اما خودروي شخصي نداشتم و او ترتيبي داده بود كه راننده دانشگاه مرا به منزل برساند. شده بود كه گاهي نزديكي‌هاي صبح مرا حتي با آمبولانس دانشگاه به منزل برسانند. در عمر خودم در ايران هيچ مديري را نديدم، چه قبل از اردلان و چه بعد از او (به انضمام خودم) كه اين‌چنين مديريت قاطع و اثرگذاري در مديريت علم و كمك به استقرار فرهنگ علمي كرده باشد.
14. به نظر من مهم‌ترين دستاورد نسل ريش‌سفيدان اين است كه نسلي بهتر از خودشان، مانند شما، تربيت كرده‌اند، و اين با هدف و سختي بسيار همراه بوده است. اين اعتبار نسل ريش‌سفيدان فعلي است كه عبرت از تاريخ قبل از خودشان گرفتند، بدون اين‌كه زحمت پيشينيان را مطرح نكنند و قدر نشناسند. اعتقاد شخصي خود من اين است كه هنوز بايد اين راه را ادامه داد و هنوز فاصلة زياد داريم تا مرحله‌اي كه اين اولويت جايگزين چيز ديگري بشود.
15. كلام آخر اين‌كه سعي كنيد اعتبار از اجتماع علمي ملي و بين‌المللي كسب كنيد و متناسب با اين اعتبار به نقد مرتبط با فعاليت علمي يا مديريت علمي خود بپردازيد. اعتبار تنها در جايزه يا مقاله يا يك بار دعوت به تدريس در يك كارگاه نيست؛ پديده پيچيده و بسيار جانبه‌اي است. نقد هم، همان گونه كه گفتم، ميان همقطاران هست. اختلاف امري بسيار طبيعي است. نبود آن علامت مرده بودن يك جامعه است. انسان مدرن راه‌هايي براي حل اختلاف پيدا مي‌كند و آن را سازنده مي‌داند، همان‌طور كه نوع اختلاف ميان من و اردلان، كه ذكر شد، اين گونه بوده است. البته گاهي اختلاف‌هايي است، كه محرمانه ميان همقطاران مي‌ماند و مطرح مي‌شود، و حل مي‌شود يا نمي‌شود؛ گاهي هم ممكن است جان يك طرف در ميان باشد كه ديگر از عرف خارج مي‌شود!